เครดิตภาษีเงินปันผล คืออะไร? วิธีคำนวณและขอคืนภาษี
ได้รับเงินปันผลจากหุ้นแล้วต้องเสียภาษีเพิ่มหรือไม่? อธิบายเครดิตภาษีเงินปันผล การหักภาษี ณ ที่จ่าย 10% สูตรคำนวณเครดิตภาษี และวิธีเลือกยื่นภาษีให้เหมาะกับรายได้ของแต่ละคน
เครดิตภาษีเงินปันผล คืออะไร?
เครดิตภาษีเงินปันผล คือ สิทธิทางภาษีตามมาตรา 47 ทวิ แห่งประมวลรัษฎากร สำหรับบุคคลธรรมดาที่ได้รับเงินปันผลจากบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลไทยตามเงื่อนไข โดยนำภาษีเงินได้นิติบุคคลที่เกี่ยวข้องกับกำไรซึ่งจ่ายเป็นเงินปันผลมาคำนวณเป็นเครดิตภาษี
ผู้ได้รับเงินปันผลที่ถูกหักภาษี ณ ที่จ่าย 10% อาจเลือกให้ภาษีดังกล่าวเป็นภาษีสุดท้าย หรือเลือกนำเงินปันผลไปรวมคำนวณภาษีประจำปีเพื่อใช้เครดิตภาษีได้ตามเงื่อนไข การเลือกวิธีที่เหมาะสมควรเปรียบเทียบภาษีทั้งสองกรณีก่อนยื่นแบบ
เครดิตภาษีเงินปันผลเกิดขึ้นได้อย่างไร?
เมื่อบริษัทมีกำไรจากการดำเนินธุรกิจ บริษัทอาจต้องเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลก่อนนำกำไรหลังภาษีมาจ่ายเป็นเงินปันผลให้ผู้ถือหุ้น
เมื่อผู้ถือหุ้นบุคคลธรรมดาได้รับเงินปันผล โดยทั่วไปบริษัทผู้จ่ายจะหักภาษี ณ ที่จ่าย 10% จากเงินปันผลอีกครั้ง
กฎหมายจึงกำหนดสิทธิเครดิตภาษีเงินปันผลตามมาตรา 47 ทวิ เพื่อให้ผู้ถือหุ้นที่เลือกนำเงินปันผลไปรวมคำนวณภาษีประจำปีสามารถใช้เครดิตภาษีจากภาษีเงินได้นิติบุคคลที่เกี่ยวข้องได้ตามหลักเกณฑ์ อย่างไรก็ตาม เงินปันผลไม่ได้มีสิทธิเครดิตภาษีทุกประเภท และการใช้เครดิตภาษีไม่ได้หมายความว่าจะได้รับเงินคืนเสมอไป
เงินปันผลถูกหักภาษี 10% แล้ว ต้องยื่นภาษีอีกไหม?
สำหรับเงินปันผลจากบริษัทไทยที่เข้าเงื่อนไข ผู้ถือหุ้นบุคคลธรรมดาสามารถเลือกจัดการภาษีได้ 2 วิธี
วิธีที่ 1 เลือกภาษีหัก ณ ที่จ่าย 10% เป็นภาษีสุดท้าย
หากเงินปันผลเข้าเงื่อนไข ผู้ถือหุ้นสามารถเลือกไม่นำเงินปันผลดังกล่าวไปรวมคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาประจำปี
ตัวอย่าง
ได้รับเงินปันผล 50,000 บาท
ภาษีหัก ณ ที่จ่าย 10% = 5,000 บาท
เงินปันผลสุทธิที่ได้รับ = 45,000 บาท
หากเลือกวิธีนี้ ภาษี 5,000 บาทถือเป็นภาษีสุดท้ายของเงินปันผลรายการดังกล่าว ผู้ถือหุ้นยังอาจต้องยื่นภาษีสำหรับรายได้ประเภทอื่นตามปกติ
วิธีที่ 2 นำเงินปันผลไปรวมคำนวณภาษีประจำปี
ผู้ถือหุ้นนำเงินปันผลที่เกี่ยวข้องมารวมกับเงินได้อื่น และใช้เครดิตภาษีเงินปันผลตามสิทธิที่มี
การยื่นรวมอาจทำให้ได้รับเงินคืน เสียภาษีเพิ่ม หรือไม่มีภาษีเพิ่มเติม ขึ้นอยู่กับรายได้ ค่าลดหย่อน ภาษีที่ถูกหักไว้ และเครดิตภาษีที่ใช้ได้
สูตรคำนวณเครดิตภาษีเงินปันผล
เครดิตภาษีเงินปันผล = เงินปันผล × อัตราภาษีเงินได้นิติบุคคล ÷ (100 − อัตราภาษีเงินได้นิติบุคคล)
สูตรนี้ใช้อัตราภาษีเงินได้นิติบุคคลที่เกี่ยวข้องกับกำไรซึ่งนำมาจ่ายเงินปันผล ไม่ใช่ใช้อัตรา 20% กับทุกกรณี
ตัวอย่างคำนวณเครดิตภาษีเงินปันผล
สมมติผู้ถือหุ้นได้รับเงินปันผล 80,000 บาท จากกำไรที่เสียภาษีเงินได้นิติบุคคล 20% และเข้าเงื่อนไขเครดิตภาษี
เครดิตภาษี = 80,000 × 20 ÷ 80
เครดิตภาษีเงินปันผล = 20,000 บาท
รายการ | จำนวนเงิน |
เงินปันผลก่อนหักภาษี | 80,000 บาท |
ภาษีหัก ณ ที่จ่าย 10% | 8,000 บาท |
เงินปันผลสุทธิที่ได้รับ | 72,000 บาท |
เครดิตภาษีเงินปันผล | 20,000 บาท |
เงินได้จากรายการนี้ที่นำไปรวมคำนวณ | 100,000 บาท |
ภาษีหัก ณ ที่จ่ายและเครดิตภาษีรวม | 28,000 บาท |
ข้อควรระวัง: จำนวน 28,000 บาทไม่ใช่เงินคืนที่ได้รับโดยอัตโนมัติ แต่เป็นยอดภาษีที่นำไปใช้ในการคำนวณตามสิทธิ ก่อนสรุปผลภาษีประจำปี
ความรู้จากประสบการณ์ที่นำมาใช้กับทุกบทความ
ด้วยประสบการณ์ด้านบัญชีและภาษีมากกว่า 30 ปี KPCS Accounting นำความเข้าใจจากการดูแลธุรกิจจริงมาถ่ายทอดเป็นบทความด้านบัญชี ภาษี กฎหมายธุรกิจ
และเรื่องสำคัญสำหรับผู้ประกอบการเนื้อหาถูกจัดทำให้เข้าใจง่าย และเชื่อมโยงกับสถานการณ์ที่ผู้ประกอบการพบในการดำเนินธุรกิจ
เพื่อช่วยให้สามารถนำข้อมูลไปใช้ประกอบการตัดสินใจและเตรียมความพร้อมได้อย่างเหมาะสม
ทำไมจึงมีตัวเลขภาษีเงินปันผล 28%?
ตัวเลข 28% มาจากตัวอย่างบริษัทที่มีกำไรก่อนภาษี 100 บาท
บริษัทเสียภาษีเงินได้นิติบุคคล 20 บาท เหลือกำไร 80 บาท เมื่อนำไปจ่ายเงินปันผลและหักภาษี ณ ที่จ่าย 10% จะถูกหักเพิ่มอีก 8 บาท
รวมภาษีทั้งสองระดับเป็น 28 บาท จากกำไรก่อนภาษี 100 บาท
ดังนั้น 28% จึงเป็นผลของตัวอย่างที่ใช้อัตราภาษีนิติบุคคล 20% ไม่ใช่อัตราภาษีเงินปันผลที่ใช้กับทุกบริษัท
เครดิตภาษีเงินปันผล ควรใช้หรือไม่?
การตัดสินใจควรทดลองคำนวณภาษีทั้งสองวิธี
ประเด็น | เลือกหัก 10% แล้วจบ | เลือกใช้เครดิตภาษี |
นำเงินปันผลไปรวมคำนวณ | ไม่ต้อง หากเข้าเงื่อนไข | ต้องนำไปรวม |
ใช้เครดิตภาษีเงินปันผล | ไม่ใช้ | ใช้ได้ตามสิทธิ |
ผลต่อฐานภาษีประจำปี | ไม่เพิ่มจากเงินปันผลที่เลือก Final Tax | เพิ่มเงินได้ที่ต้องคำนวณ |
โอกาสขอคืนภาษี | ไม่ขอคืนจากรายการที่เลือก Final Tax | อาจขอคืนได้ |
วิธีตัดสินใจ | เปรียบเทียบภาษีสุทธิ | เปรียบเทียบภาษีสุทธิ |
ผู้ที่มีรายได้ไม่สูงอาจได้รับประโยชน์จากการใช้เครดิตภาษี แต่ไม่ควรสรุปจากขั้นภาษีเพียงอย่างเดียว เพราะผลคำนวณขึ้นอยู่กับรายได้ทั้งหมดและเงื่อนไขของเงินปันผล
ใครมีสิทธิใช้เครดิตภาษีเงินปันผล?
โดยหลัก สิทธินี้เกี่ยวข้องกับบุคคลธรรมดาที่มีภูมิลำเนาหรือเป็นผู้อยู่ในประเทศไทย และได้รับเงินปันผลหรือส่วนแบ่งกำไรจากบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายไทย โดยต้องเข้าเงื่อนไขตามมาตรา 47 ทวิ ก่อนใช้สิทธิควรตรวจสอบว่าเงินปันผลจ่ายจากกำไรที่เสียภาษีเงินได้นิติบุคคลในอัตราใด และมีข้อยกเว้นหรือข้อจำกัดเฉพาะหรือไม่
เงินปันผลประเภทใดที่อาจใช้เครดิตภาษีไม่ได้?
ตัวอย่างกรณีที่ต้องตรวจสอบ ได้แก่
- เงินปันผลที่จ่ายจากกำไรซึ่งได้รับยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคล
- เงินปันผลจากกิจการที่ได้รับสิทธิส่งเสริมการลงทุน ซึ่งอาจมีหลักเกณฑ์เฉพาะ
- เงินส่วนแบ่งกำไรจากกองทุนรวม
- เงินปันผลจากต่างประเทศ
แต่ละกรณีอาจมีหลักเกณฑ์ภาษีแตกต่างกัน จึงไม่ควรนำสูตรเครดิตภาษีเงินปันผลจากบริษัทไทยไปใช้กับทุกประเภทโดยอัตโนมัติ
ได้เงินปันผลหลายบริษัท เลือกใช้เครดิตเฉพาะบางบริษัทได้ไหม?
หากเลือกนำเงินปันผลที่มีสิทธิเครดิตภาษีตามมาตรา 47 ทวิ ไปรวมคำนวณภาษี ต้องนำเงินปันผลที่มีสิทธิดังกล่าวจากผู้จ่ายทุกรายในปีภาษีนั้นมารวมคำนวณตามหลักเกณฑ์
ไม่สามารถเลือกเฉพาะบริษัทที่มีเครดิตภาษีสูงที่สุดแล้วละเว้นบริษัทอื่นที่เข้าเงื่อนไขเดียวกันได้
สำหรับเงินปันผลที่ไม่มีสิทธิเครดิตภาษี ต้องพิจารณาหลักเกณฑ์เฉพาะของเงินได้ประเภทนั้น
ยื่นเครดิตภาษีเงินปันผลอย่างไร?
หากเลือกนำเงินปันผลไปรวมคำนวณภาษี โดยทั่วไปจะใช้แบบ ภ.ง.ด.90
ขั้นตอนมีดังนี้
- รวบรวมหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายจากเงินปันผล
- ตรวจสอบยอดเงินปันผลและอัตราภาษีนิติบุคคลที่ใช้คำนวณเครดิต
- รวบรวมข้อมูลเงินปันผลที่เกี่ยวข้องทั้งหมดในปีภาษี
- เปรียบเทียบภาษีระหว่างวิธี Final Tax กับวิธียื่นรวม
- กรอกเงินปันผล เครดิตภาษี และภาษีหัก ณ ที่จ่ายในแบบ ภ.ง.ด.90
- ตรวจสอบยอดภาษีสุทธิหรือยอดขอคืนก่อนยื่นแบบ
เอกสารที่ต้องเตรียม
- หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย
- รายงานสรุปเงินปันผลประจำปี
- ข้อมูลอัตราภาษีเงินได้นิติบุคคลที่เกี่ยวข้อง
- เอกสารรายได้อื่น เช่น หนังสือรับรองเงินเดือน
- เอกสารค่าลดหย่อนภาษี
- ข้อมูลบัญชีธนาคารสำหรับรับเงินคืน หากมีสิทธิ
ข้อผิดพลาดที่ควรระวัง
เข้าใจว่าเงินปันผลทุกประเภทใช้เครดิตภาษีได้ — ต้องตรวจสอบสิทธิของแต่ละรายการก่อน
เข้าใจว่าถูกหัก 10% แล้วต้องยื่นรวมเสมอ — เงินปันผลที่เข้าเงื่อนไขอาจเลือก Final Tax ได้
คิดว่าเครดิตภาษีเท่ากับเงินคืน — ต้องคำนวณภาษีทั้งปีก่อนจึงจะทราบยอดคืนจริง
เลือกยื่นเฉพาะเงินปันผลบางบริษัท — ต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขการรวมเงินปันผลจากผู้จ่ายทุกรายที่มีสิทธิ
ใช้ภาษีนิติบุคคล 20% ทุกกรณี — ต้องตรวจสอบอัตราภาษีของกำไรที่นำมาจ่ายปันผล
สรุปเครดิตภาษีเงินปันผล
เครดิตภาษีเงินปันผลเป็นสิทธิทางภาษีที่ช่วยบรรเทาภาระภาษีจากกำไรของบริษัทที่นำมาจ่ายเป็นเงินปันผลแก่ผู้ถือหุ้นบุคคลธรรมดา
ผู้ได้รับเงินปันผลที่เข้าเงื่อนไขอาจเลือกให้ภาษีหัก ณ ที่จ่าย 10% เป็นภาษีสุดท้าย หรือเลือกนำเงินปันผลไปรวมคำนวณภาษีประจำปีเพื่อใช้เครดิตภาษี
ควรทดลองคำนวณทั้งสองวิธีก่อนตัดสินใจ เพราะการใช้เครดิตภาษีไม่ได้ทำให้ทุกคนเสียภาษีน้อยลงเสมอไป
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับเครดิตภาษีเงินปันผล
แหล่งอ้างอิงหลัก
กรมสรรพากร — ประมวลรัษฎากร มาตรา 40(4)(ข), มาตรา 47 ทวิ และมาตรา 48(3)
กรมสรรพากร — แนวปฏิบัติเกี่ยวกับเครดิตภาษีเงินปันผลและการยื่นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา
ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย — ข้อมูลภาษีเงินปันผลและการใช้ข้อมูลผู้ลงทุนประกอบการยื่นภาษี
ปรึกษาทีมงาน KPCS Accounting
แจ้งบริการที่ต้องการหรือข้อมูลเบื้องต้นของกิจการ ทีมงานจะติดต่อกลับเพื่อแนะนำบริการและประเมินขอบเขตงานที่เหมาะสม
