ภาษีหุ้น ต้องเสียอะไรบ้าง? กำไรขายหุ้น เงินปันผล และภาษีขายหุ้น
การลงทุนในหุ้นมีภาษีเกี่ยวข้องหลายจุด ไม่ได้มีเฉพาะตอนขายหุ้นเท่านั้น นักลงทุนอาจเกี่ยวข้องกับ ภาษีจากกำไรขายหุ้น เงินปันผล ภาษีหัก ณ ที่จ่าย เครดิตภาษีเงินปันผล ภาษีธุรกิจเฉพาะ และ VAT ที่อยู่ในค่าบริการของบริษัทหลักทรัพย์ สิ่งสำคัญคือ ต้องแยกให้ชัดว่าเป็น หุ้นที่ซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย หุ้นนอกตลาด หรือการลงทุนในนามบุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคล เพราะผลทางภาษีต่างกัน
ภาษีหุ้น คืออะไร?
ภาษีหุ้น คือ ภาษีที่เกี่ยวข้องกับรายได้หรือธุรกรรมจากการลงทุนในหุ้น เช่น กำไรจากการขายหุ้น เงินปันผล ค่าธรรมเนียมการซื้อขาย และผลประโยชน์จากการโอนหุ้น
ในทางภาษี คำว่า “หุ้น” ไม่ได้มีหลักเดียวใช้กับทุกกรณี เพราะต้องดูว่า:
- ซื้อขายผ่านตลาดหลักทรัพย์หรือไม่
- ผู้ลงทุนเป็นบุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคล
- รายได้เป็นกำไรจากการขายหรือเงินปันผล
- เป็นหุ้นของบริษัทจดทะเบียนหรือบริษัทนอกตลาด
ดังนั้นคำถามว่า “เล่นหุ้นเสียภาษีไหม?” ต้องแยกตอบตามประเภทของรายได้
บุคคลธรรมดาขายหุ้นในตลาดหลักทรัพย์ ต้องเสียภาษีไหม?
กำไรจากการขายหุ้นในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยของบุคคลธรรมดาได้รับยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา
ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยระบุชัดว่า Capital Gain จากการขายหลักทรัพย์ในตลาดหลักทรัพย์ของบุคคลธรรมดาได้รับยกเว้นภาษีเงินได้
กรมสรรพากรก็มีแนววินิจฉัยสอดคล้องกันว่า การขายหุ้นในตลาดหลักทรัพย์ของบุคคลธรรมดาได้รับยกเว้นภาษีเงินได้ตามกฎกระทรวง ฉบับที่ 126
ตัวอย่าง:
ซื้อหุ้น 100,000 บาท
ขายได้ 130,000 บาท
มีกำไร 30,000 บาท
ถ้าเป็นการขายหุ้นผ่านตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยโดยบุคคลธรรมดา กำไรดังกล่าวโดยหลักได้รับยกเว้นภาษีเงินได้
แล้วถ้าขายหุ้นนอกตลาดหลักทรัพย์ล่ะ?
กรณีนี้ต่างกัน
ถ้าบุคคลธรรมดาขายหุ้นของบริษัทจำกัดหรือหุ้นที่ไม่ได้ซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์ และขายได้ราคาสูงกว่าต้นทุน ผลต่างที่เกินกว่าที่ลงทุนอาจเป็น เงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(4)(ช) และต้องนำไปรวมคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ดังนั้น:
- ขายหุ้นในตลาดหลักทรัพย์ → บุคคลธรรมดาได้รับยกเว้น Capital Gain
- ขายหุ้นนอกตลาด → ผลต่างกำไรอาจต้องเสียภาษี
นี่เป็นหนึ่งในจุดที่คนมักเข้าใจผิดมากที่สุด
ความรู้จากประสบการณ์ที่นำมาใช้กับทุกบทความ
ด้วยประสบการณ์ด้านบัญชีและภาษีมากกว่า 20 ปี KPCS Accounting นำความเข้าใจจากการดูแลธุรกิจจริงมาถ่ายทอดเป็นบทความด้านบัญชี ภาษี กฎหมายธุรกิจ
และเรื่องสำคัญสำหรับผู้ประกอบการเนื้อหาถูกจัดทำให้เข้าใจง่าย และเชื่อมโยงกับสถานการณ์ที่ผู้ประกอบการพบในการดำเนินธุรกิจ
เพื่อช่วยให้สามารถนำข้อมูลไปใช้ประกอบการตัดสินใจและเตรียมความพร้อมได้อย่างเหมาะสม
เงินปันผลจากหุ้น ต้องเสียภาษีไหม?
เงินปันผลที่บุคคลธรรมดาได้รับโดยทั่วไปถูกหักภาษี ณ ที่จ่าย 10%
เงินปันผลจัดเป็นเงินได้ตามมาตรา 40(4)(ข) และผู้จ่ายเงินปันผลมีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด
นักลงทุนบุคคลธรรมดามี 2 ทางเลือกหลัก
- ทางเลือกที่ 1 ไม่รวมเงินปันผลคำนวณปลายปี ยอมให้ภาษีที่ถูกหัก 10% เป็น Final Tax และไม่ต้องนำเงินปันผลไปรวมกับรายได้อื่น
- ทางเลือกที่ 2 นำเงินปันผลมารวมคำนวณภาษี สามารถนำเงินปันผลมารวมคำนวณกับรายได้อื่น และอาจใช้ เครดิตภาษีเงินปันผล ได้ หากเข้าเงื่อนไขตามมาตรา 47 ทวิ
เครดิตภาษีเงินปันผล คืออะไร?
เครดิตภาษีเงินปันผลเป็นกลไกที่ช่วยลดการเก็บภาษีซ้ำซ้อน เพราะกำไรของบริษัทได้ผ่านการเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลมาแล้วก่อนนำมาจ่ายเป็นเงินปันผลให้ผู้ถือหุ้น
หากบุคคลธรรมดาเลือกนำเงินปันผลมารวมคำนวณภาษีปลายปี และเงินปันผลนั้นเข้าเงื่อนไข ก็อาจนำเครดิตภาษีเงินปันผลมาใช้หักภาษีที่ต้องชำระได้
แต่ไม่ใช่เงินปันผลทุกประเภทจะใช้เครดิตได้เหมือนกัน เช่น เงินปันผลจากกิจการที่ได้รับยกเว้นภาษีบางประเภทอาจไม่ได้รับเครดิตภาษี
เงินปันผลเลือก Final Tax หรือเครดิตภาษี แบบไหนดีกว่า?
ไม่มีคำตอบเดียวที่เหมาะกับทุกคน ต้องดู:
- รายได้อื่นทั้งปี
- ฐานภาษีของผู้ลงทุน
- จำนวนเงินปันผล
- อัตราภาษีของบริษัทผู้จ่าย
- เงินปันผลนั้นมีสิทธิได้รับเครดิตหรือไม่
คนที่มีฐานภาษีต่ำอาจได้ประโยชน์จากการนำเงินปันผลมารวมและใช้เครดิตภาษี แต่คนที่มีฐานภาษีสูง อาจเลือกให้ภาษีหัก ณ ที่จ่าย 10% เป็น Final Tax
ข้อควรรู้: หากได้รับเงินปันผลที่มีสิทธิได้รับเครดิตภาษีจากหลายบริษัท และเลือกนำเงินปันผลมารวมคำนวณภาษีเพื่อใช้เครดิตภาษี จะต้องนำเงินปันผลประเภทดังกล่าวจากผู้จ่ายทุกรายที่ได้รับในปีภาษีนั้นมารวมคำนวณ ไม่สามารถเลือกเฉพาะบางรายการเพื่อรับเครดิตภาษีได้
ภาษีขายหุ้น หรือ Financial Transaction Tax ตอนนี้ต้องเสียไหม?
ณ ข้อมูลทางการที่ตรวจสอบปัจจุบัน การขายหลักทรัพย์ในตลาดหลักทรัพย์มีฐานอัตราภาษีธุรกิจเฉพาะ 0.1% แต่ ยังอยู่ในสถานะได้รับยกเว้น
ดังนั้นข้อความในบทความเก่าที่พูดถึงแนวคิดว่าจะกลับมาเก็บภาษีขายหุ้น ควรเอาออก เพราะเป็นบริบทข่าวในช่วงปี 2022 ไม่ใช่คำตอบปัจจุบัน
ปัจจุบัน การขายหลักทรัพย์ในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยยังได้รับยกเว้นภาษีธุรกิจเฉพาะตามหลักเกณฑ์ที่ใช้อยู่
ซื้อขายหุ้นต้องเสีย VAT ไหม?
ตัวหุ้นหรือกำไรจากการขายหุ้นไม่ได้ถูกคิด VAT แบบการขายสินค้า แต่ ค่าบริการหรือค่านายหน้าของบริษัทหลักทรัพย์ อาจอยู่ในบังคับ VAT
กรมสรรพากรมีแนววินิจฉัยว่าค่านายหน้า Commission Fee และ Service Fee ของผู้ให้บริการนายหน้าซื้อขายหลักทรัพย์อยู่ในบังคับ VAT ตามหลักการให้บริการ
ดังนั้นนักลงทุนอาจเห็น VAT ปรากฏอยู่ในค่าใช้จ่ายการซื้อขาย แม้ตัวการขายหุ้นเองไม่ได้คิด VAT แบบสินค้า
บริษัทหรือนิติบุคคลขายหุ้น ต้องเสียภาษีไหม?
แตกต่างจากบุคคลธรรมดา หากบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลลงทุนในหุ้นแล้วมีกำไรจากการขาย กำไรดังกล่าวโดยทั่วไปต้องนำมารวมเป็นรายได้เพื่อคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคล
ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยระบุว่า Capital Gain ของนิติบุคคลจากการขายหลักทรัพย์ต้องนำมารวมคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคล ดังนั้น:
ผู้ลงทุน | กำไรขายหุ้นใน SET |
บุคคลธรรมดา | โดยหลักได้รับยกเว้นภาษี |
นิติบุคคล | นำกำไรมารวมคำนวณภาษี |
บริษัทได้รับเงินปันผลจากหุ้น ต้องเสียภาษีไหม?
ต้องดูเงื่อนไขการถือหุ้นและสถานะของบริษัทผู้รับเงินปันผล ในบางกรณี บริษัทอาจได้รับยกเว้นเงินปันผลทั้งหมดหรือบางส่วน หากเข้าเงื่อนไขเรื่องสัดส่วนการถือหุ้นและระยะเวลาการถือหุ้นตามกฎหมาย จึงไม่ควรใช้หลักของนักลงทุนบุคคลธรรมดามาตอบกรณีบริษัท
หุ้นปันผล ต้องเสียภาษีไหม?
หุ้นปันผลก็อาจถือเป็นเงินได้พึงประเมิน กรมสรรพากรเคยวินิจฉัยว่า หุ้นปันผลเข้าลักษณะเงินได้ตามมาตรา 40(4)(ข) และโดยหลักมีการหักภาษี ณ ที่จ่าย 10% เช่นเดียวกับเงินปันผล ดังนั้นคำว่า “ไม่ได้รับเงินสด” ไม่ได้แปลว่าไม่มีผลทางภาษีเสมอไป
ได้หุ้นฟรีหรือได้รับหุ้นเป็นของขวัญ ต้องเสียภาษีไหม?
การได้รับหุ้นโดยไม่ต้องจ่ายเงินก็อาจมีผลทางภาษี
กรมสรรพากรระบุว่า การได้รับหุ้นโดยเสน่หาอาจเป็นเงินได้ของผู้รับ เว้นแต่เข้าเงื่อนไขยกเว้นตามกฎหมาย เช่น การให้ตามโอกาสหรือความสัมพันธ์บางประเภท
ส่วนการซื้อหุ้นในราคาต่ำกว่าราคาตลาด ยังไม่จำเป็นต้องเกิดเงินได้ในวันที่ซื้อ แต่เมื่อขายหุ้นและได้รับผลต่างจริง อาจต้องพิจารณาภาษีในปีที่ขาย
5 เรื่องภาษีหุ้นที่นักลงทุนควรรู้
- 1. กำไรจากการขายหุ้น บุคคลธรรมดาขายในตลาดหลักทรัพย์ โดยหลักได้รับยกเว้นภาษี
- 2. หุ้นนอกตลาด กำไรจากการโอนหุ้นนอกตลาดอาจต้องนำไปเสียภาษี
- 3. เงินปันผล ถูกหักภาษี ณ ที่จ่าย 10% และเลือก Final Tax หรือรวมคำนวณได้ตามเงื่อนไข
- 4. เครดิตภาษีเงินปันผล อาจใช้ลดภาษีได้ หากเลือกนำเงินปันผลมารวมคำนวณและเข้าเงื่อนไข
- 5. ค่าธรรมเนียมซื้อขาย ค่าบริการของบริษัทหลักทรัพย์อาจมี VAT แม้กำไรจากหุ้นจะได้รับยกเว้นในบางกรณี
เอกสารอะไรควรเก็บเกี่ยวกับภาษีหุ้น?
นักลงทุนควรเก็บข้อมูลอย่างน้อย:
- หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายจากเงินปันผล
- เอกสารเงินปันผล
- รายงานการซื้อขายหลักทรัพย์
- ต้นทุนการซื้อหุ้น
- เอกสารการขายหรือโอนหุ้นนอกตลาด
- หนังสือรับรองเครดิตภาษีเงินปันผล
- เอกสารจากบริษัทหลักทรัพย์
- หลักฐานค่าธรรมเนียมและ VAT
โดยเฉพาะการขายหุ้นนอกตลาด ต้องเก็บหลักฐานต้นทุนไว้ให้ชัด เพราะภาษีอาจคำนวณจากผลประโยชน์ที่ได้รับเกินกว่าจำนวนเงินลงทุน
สรุปภาษีหุ้นแบบสั้น
รายการ | บุคคลธรรมดา |
กำไรขายหุ้นใน SET | โดยหลักได้รับยกเว้น |
กำไรขายหุ้นนอก SET | อาจต้องเสียภาษี |
เงินปันผล | หัก ณ ที่จ่าย 10% |
เครดิตภาษีเงินปันผล | ใช้ได้บางกรณี |
หุ้นปันผล | อาจเป็นเงินได้ |
ภาษีขายหุ้นใน SET | ปัจจุบันยังได้รับยกเว้น SBT |
ค่านายหน้า/ค่าบริการ | อาจมี VAT |
FAQ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับภาษีหุ้น
แหล่งอ้างอิงหลัก
กรมสรรพากร — ประเภทเงินได้ตามมาตรา 40(4)
กรมสรรพากร — เครดิตภาษีเงินปันผลตามมาตรา 47 ทวิ
กรมสรรพากร — ภาษีธุรกิจเฉพาะจากการขายหลักทรัพย์
ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย — ภาษีของผู้ลงทุน
ปรึกษาทีมงาน KPCS Accounting
แจ้งบริการที่ต้องการหรือข้อมูลเบื้องต้นของกิจการ ทีมงานจะติดต่อกลับเพื่อแนะนำบริการและประเมินขอบเขตงานที่เหมาะสม
