ภาษีหุ้น ต้องเสียอะไรบ้าง? กำไรขายหุ้น เงินปันผล และภาษีขายหุ้น

การลงทุนในหุ้นมีภาษีเกี่ยวข้องหลายจุด ไม่ได้มีเฉพาะตอนขายหุ้นเท่านั้น นักลงทุนอาจเกี่ยวข้องกับ ภาษีจากกำไรขายหุ้น เงินปันผล ภาษีหัก ณ ที่จ่าย เครดิตภาษีเงินปันผล ภาษีธุรกิจเฉพาะ และ VAT ที่อยู่ในค่าบริการของบริษัทหลักทรัพย์ สิ่งสำคัญคือ ต้องแยกให้ชัดว่าเป็น หุ้นที่ซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย หุ้นนอกตลาด หรือการลงทุนในนามบุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคล เพราะผลทางภาษีต่างกัน

ภาษีหุ้น คืออะไร?

ภาษีหุ้น คือ ภาษีที่เกี่ยวข้องกับรายได้หรือธุรกรรมจากการลงทุนในหุ้น เช่น กำไรจากการขายหุ้น เงินปันผล ค่าธรรมเนียมการซื้อขาย และผลประโยชน์จากการโอนหุ้น
ในทางภาษี คำว่า “หุ้น” ไม่ได้มีหลักเดียวใช้กับทุกกรณี เพราะต้องดูว่า:

  • ซื้อขายผ่านตลาดหลักทรัพย์หรือไม่
  • ผู้ลงทุนเป็นบุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคล
  • รายได้เป็นกำไรจากการขายหรือเงินปันผล
  • เป็นหุ้นของบริษัทจดทะเบียนหรือบริษัทนอกตลาด

ดังนั้นคำถามว่า “เล่นหุ้นเสียภาษีไหม?” ต้องแยกตอบตามประเภทของรายได้

บุคคลธรรมดาขายหุ้นในตลาดหลักทรัพย์ ต้องเสียภาษีไหม?

กำไรจากการขายหุ้นในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยของบุคคลธรรมดาได้รับยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา
ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยระบุชัดว่า Capital Gain จากการขายหลักทรัพย์ในตลาดหลักทรัพย์ของบุคคลธรรมดาได้รับยกเว้นภาษีเงินได้
กรมสรรพากรก็มีแนววินิจฉัยสอดคล้องกันว่า การขายหุ้นในตลาดหลักทรัพย์ของบุคคลธรรมดาได้รับยกเว้นภาษีเงินได้ตามกฎกระทรวง ฉบับที่ 126

ตัวอย่าง:
ซื้อหุ้น 100,000 บาท
ขายได้ 130,000 บาท
มีกำไร 30,000 บาท
ถ้าเป็นการขายหุ้นผ่านตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยโดยบุคคลธรรมดา กำไรดังกล่าวโดยหลักได้รับยกเว้นภาษีเงินได้

แล้วถ้าขายหุ้นนอกตลาดหลักทรัพย์ล่ะ?

กรณีนี้ต่างกัน
ถ้าบุคคลธรรมดาขายหุ้นของบริษัทจำกัดหรือหุ้นที่ไม่ได้ซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์ และขายได้ราคาสูงกว่าต้นทุน ผลต่างที่เกินกว่าที่ลงทุนอาจเป็น เงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(4)(ช) และต้องนำไปรวมคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ดังนั้น:

  • ขายหุ้นในตลาดหลักทรัพย์ → บุคคลธรรมดาได้รับยกเว้น Capital Gain
  • ขายหุ้นนอกตลาด → ผลต่างกำไรอาจต้องเสียภาษี

นี่เป็นหนึ่งในจุดที่คนมักเข้าใจผิดมากที่สุด

ความรู้จากประสบการณ์ที่นำมาใช้กับทุกบทความ

ด้วยประสบการณ์ด้านบัญชีและภาษีมากกว่า 20 ปี KPCS Accounting นำความเข้าใจจากการดูแลธุรกิจจริงมาถ่ายทอดเป็นบทความด้านบัญชี ภาษี กฎหมายธุรกิจ
และเรื่องสำคัญสำหรับผู้ประกอบการเนื้อหาถูกจัดทำให้เข้าใจง่าย และเชื่อมโยงกับสถานการณ์ที่ผู้ประกอบการพบในการดำเนินธุรกิจ
เพื่อช่วยให้สามารถนำข้อมูลไปใช้ประกอบการตัดสินใจและเตรียมความพร้อมได้อย่างเหมาะสม

เงินปันผลจากหุ้น ต้องเสียภาษีไหม?

เงินปันผลที่บุคคลธรรมดาได้รับโดยทั่วไปถูกหักภาษี ณ ที่จ่าย 10%
เงินปันผลจัดเป็นเงินได้ตามมาตรา 40(4)(ข) และผู้จ่ายเงินปันผลมีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด
นักลงทุนบุคคลธรรมดามี 2 ทางเลือกหลัก

  • ทางเลือกที่ 1 ไม่รวมเงินปันผลคำนวณปลายปี ยอมให้ภาษีที่ถูกหัก 10% เป็น Final Tax และไม่ต้องนำเงินปันผลไปรวมกับรายได้อื่น
  • ทางเลือกที่ 2 นำเงินปันผลมารวมคำนวณภาษี สามารถนำเงินปันผลมารวมคำนวณกับรายได้อื่น และอาจใช้ เครดิตภาษีเงินปันผล ได้ หากเข้าเงื่อนไขตามมาตรา 47 ทวิ

เครดิตภาษีเงินปันผล คืออะไร?

เครดิตภาษีเงินปันผลเป็นกลไกที่ช่วยลดการเก็บภาษีซ้ำซ้อน เพราะกำไรของบริษัทได้ผ่านการเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลมาแล้วก่อนนำมาจ่ายเป็นเงินปันผลให้ผู้ถือหุ้น
หากบุคคลธรรมดาเลือกนำเงินปันผลมารวมคำนวณภาษีปลายปี และเงินปันผลนั้นเข้าเงื่อนไข ก็อาจนำเครดิตภาษีเงินปันผลมาใช้หักภาษีที่ต้องชำระได้
แต่ไม่ใช่เงินปันผลทุกประเภทจะใช้เครดิตได้เหมือนกัน เช่น เงินปันผลจากกิจการที่ได้รับยกเว้นภาษีบางประเภทอาจไม่ได้รับเครดิตภาษี

เงินปันผลเลือก Final Tax หรือเครดิตภาษี แบบไหนดีกว่า?

ไม่มีคำตอบเดียวที่เหมาะกับทุกคน ต้องดู:

  • รายได้อื่นทั้งปี
  • ฐานภาษีของผู้ลงทุน
  • จำนวนเงินปันผล
  • อัตราภาษีของบริษัทผู้จ่าย
  • เงินปันผลนั้นมีสิทธิได้รับเครดิตหรือไม่

คนที่มีฐานภาษีต่ำอาจได้ประโยชน์จากการนำเงินปันผลมารวมและใช้เครดิตภาษี แต่คนที่มีฐานภาษีสูง อาจเลือกให้ภาษีหัก ณ ที่จ่าย 10% เป็น Final Tax
ข้อควรรู้: หากได้รับเงินปันผลที่มีสิทธิได้รับเครดิตภาษีจากหลายบริษัท และเลือกนำเงินปันผลมารวมคำนวณภาษีเพื่อใช้เครดิตภาษี จะต้องนำเงินปันผลประเภทดังกล่าวจากผู้จ่ายทุกรายที่ได้รับในปีภาษีนั้นมารวมคำนวณ ไม่สามารถเลือกเฉพาะบางรายการเพื่อรับเครดิตภาษีได้

ภาษีขายหุ้น หรือ Financial Transaction Tax ตอนนี้ต้องเสียไหม?

ณ ข้อมูลทางการที่ตรวจสอบปัจจุบัน การขายหลักทรัพย์ในตลาดหลักทรัพย์มีฐานอัตราภาษีธุรกิจเฉพาะ 0.1% แต่ ยังอยู่ในสถานะได้รับยกเว้น
ดังนั้นข้อความในบทความเก่าที่พูดถึงแนวคิดว่าจะกลับมาเก็บภาษีขายหุ้น ควรเอาออก เพราะเป็นบริบทข่าวในช่วงปี 2022 ไม่ใช่คำตอบปัจจุบัน
ปัจจุบัน การขายหลักทรัพย์ในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยยังได้รับยกเว้นภาษีธุรกิจเฉพาะตามหลักเกณฑ์ที่ใช้อยู่

ซื้อขายหุ้นต้องเสีย VAT ไหม?

ตัวหุ้นหรือกำไรจากการขายหุ้นไม่ได้ถูกคิด VAT แบบการขายสินค้า แต่ ค่าบริการหรือค่านายหน้าของบริษัทหลักทรัพย์ อาจอยู่ในบังคับ VAT
กรมสรรพากรมีแนววินิจฉัยว่าค่านายหน้า Commission Fee และ Service Fee ของผู้ให้บริการนายหน้าซื้อขายหลักทรัพย์อยู่ในบังคับ VAT ตามหลักการให้บริการ
ดังนั้นนักลงทุนอาจเห็น VAT ปรากฏอยู่ในค่าใช้จ่ายการซื้อขาย แม้ตัวการขายหุ้นเองไม่ได้คิด VAT แบบสินค้า

บริษัทหรือนิติบุคคลขายหุ้น ต้องเสียภาษีไหม?

แตกต่างจากบุคคลธรรมดา หากบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลลงทุนในหุ้นแล้วมีกำไรจากการขาย กำไรดังกล่าวโดยทั่วไปต้องนำมารวมเป็นรายได้เพื่อคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคล
ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยระบุว่า Capital Gain ของนิติบุคคลจากการขายหลักทรัพย์ต้องนำมารวมคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคล ดังนั้น:

บุคคลธรรมดา

โดยหลักได้รับยกเว้นภาษี

นิติบุคคล

นำกำไรมารวมคำนวณภาษี

บริษัทได้รับเงินปันผลจากหุ้น ต้องเสียภาษีไหม?

ต้องดูเงื่อนไขการถือหุ้นและสถานะของบริษัทผู้รับเงินปันผล ในบางกรณี บริษัทอาจได้รับยกเว้นเงินปันผลทั้งหมดหรือบางส่วน หากเข้าเงื่อนไขเรื่องสัดส่วนการถือหุ้นและระยะเวลาการถือหุ้นตามกฎหมาย จึงไม่ควรใช้หลักของนักลงทุนบุคคลธรรมดามาตอบกรณีบริษัท

หุ้นปันผล ต้องเสียภาษีไหม?

หุ้นปันผลก็อาจถือเป็นเงินได้พึงประเมิน กรมสรรพากรเคยวินิจฉัยว่า หุ้นปันผลเข้าลักษณะเงินได้ตามมาตรา 40(4)(ข) และโดยหลักมีการหักภาษี ณ ที่จ่าย 10% เช่นเดียวกับเงินปันผล ดังนั้นคำว่า “ไม่ได้รับเงินสด” ไม่ได้แปลว่าไม่มีผลทางภาษีเสมอไป

ได้หุ้นฟรีหรือได้รับหุ้นเป็นของขวัญ ต้องเสียภาษีไหม?

การได้รับหุ้นโดยไม่ต้องจ่ายเงินก็อาจมีผลทางภาษี
กรมสรรพากรระบุว่า การได้รับหุ้นโดยเสน่หาอาจเป็นเงินได้ของผู้รับ เว้นแต่เข้าเงื่อนไขยกเว้นตามกฎหมาย เช่น การให้ตามโอกาสหรือความสัมพันธ์บางประเภท
ส่วนการซื้อหุ้นในราคาต่ำกว่าราคาตลาด ยังไม่จำเป็นต้องเกิดเงินได้ในวันที่ซื้อ แต่เมื่อขายหุ้นและได้รับผลต่างจริง อาจต้องพิจารณาภาษีในปีที่ขาย

5 เรื่องภาษีหุ้นที่นักลงทุนควรรู้

  • 1. กำไรจากการขายหุ้น บุคคลธรรมดาขายในตลาดหลักทรัพย์ โดยหลักได้รับยกเว้นภาษี
  • 2. หุ้นนอกตลาด กำไรจากการโอนหุ้นนอกตลาดอาจต้องนำไปเสียภาษี
  • 3. เงินปันผล ถูกหักภาษี ณ ที่จ่าย 10% และเลือก Final Tax หรือรวมคำนวณได้ตามเงื่อนไข
  • 4. เครดิตภาษีเงินปันผล อาจใช้ลดภาษีได้ หากเลือกนำเงินปันผลมารวมคำนวณและเข้าเงื่อนไข
  • 5. ค่าธรรมเนียมซื้อขาย ค่าบริการของบริษัทหลักทรัพย์อาจมี VAT แม้กำไรจากหุ้นจะได้รับยกเว้นในบางกรณี

เอกสารอะไรควรเก็บเกี่ยวกับภาษีหุ้น?

นักลงทุนควรเก็บข้อมูลอย่างน้อย:

  • หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายจากเงินปันผล
  • เอกสารเงินปันผล
  • รายงานการซื้อขายหลักทรัพย์
  • ต้นทุนการซื้อหุ้น
  • เอกสารการขายหรือโอนหุ้นนอกตลาด
  • หนังสือรับรองเครดิตภาษีเงินปันผล
  • เอกสารจากบริษัทหลักทรัพย์
  • หลักฐานค่าธรรมเนียมและ VAT

โดยเฉพาะการขายหุ้นนอกตลาด ต้องเก็บหลักฐานต้นทุนไว้ให้ชัด เพราะภาษีอาจคำนวณจากผลประโยชน์ที่ได้รับเกินกว่าจำนวนเงินลงทุน

สรุปภาษีหุ้นแบบสั้น

กำไรขายหุ้นใน SET

โดยหลักได้รับยกเว้น

กำไรขายหุ้นนอก SET

อาจต้องเสียภาษี

เงินปันผล

หัก ณ ที่จ่าย 10%

เครดิตภาษีเงินปันผล

ใช้ได้บางกรณี

หุ้นปันผล

อาจเป็นเงินได้

ภาษีขายหุ้นใน SET

ปัจจุบันยังได้รับยกเว้น SBT

ค่านายหน้า/ค่าบริการ

อาจมี VAT

FAQ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับภาษีหุ้น

A: หากผู้ขายเป็นบุคคลธรรมดา กำไรจากการขายหุ้นในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยโดยหลักได้รับยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา

A: ต้องดูว่าขายหุ้นที่ไหน หากเป็นบุคคลธรรมดาขายในตลาดหลักทรัพย์ กำไรโดยหลักได้รับยกเว้น แต่ถ้าเป็นการขายหุ้นนอกตลาด กำไรส่วนที่เกินต้นทุนอาจต้องนำมารวมคำนวณภาษี

A: โดยทั่วไปเงินปันผลที่บุคคลธรรมดาได้รับจะถูกหักภาษี ณ ที่จ่าย 10% และสามารถเลือกว่าจะให้เป็น Final Tax หรือนำไปรวมคำนวณภาษีปลายปีตามเงื่อนไข

A: คือเครดิตภาษีที่ผู้ถือหุ้นบุคคลธรรมดาอาจใช้ได้เมื่อเลือกนำเงินปันผลมารวมคำนวณภาษี เพื่อบรรเทาการเสียภาษีซ้ำจากกำไรที่บริษัทเคยเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลมาแล้ว

A: ต้องคำนวณเปรียบเทียบจากรายได้ทั้งปี ฐานภาษี และสิทธิเครดิตของเงินปันผลแต่ละรายการ เพราะแต่ละคนอาจได้ผลต่างกัน

A: อาจเสีย โดยกำไรหรือผลประโยชน์จากการโอนหุ้นนอกตลาดเฉพาะส่วนที่เกินกว่าจำนวนเงินลงทุนอาจเป็นเงินได้ตามมาตรา 40(4)(ช) และต้องนำมาพิจารณาภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา

A: ตามข้อมูลกรมสรรพากรที่ตรวจสอบปัจจุบัน การขายหลักทรัพย์ในตลาดหลักทรัพย์มีอัตราภาษีธุรกิจเฉพาะ 0.1% แต่ยังได้รับยกเว้น

A: ตัวการขายหุ้นไม่ได้เสีย VAT ในลักษณะเดียวกับการขายสินค้า แต่ค่านายหน้าและค่าบริการของบริษัทหลักทรัพย์อาจอยู่ในบังคับ VAT

A: โดยทั่วไปต้องนำกำไรจากการขายหุ้นมารวมเป็นรายได้ในการคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคล ต่างจากบุคคลธรรมดาที่ขายหุ้นในตลาดหลักทรัพย์ซึ่งได้รับยกเว้น Capital Gain

A: หุ้นปันผลอาจเข้าลักษณะเงินได้จากเงินปันผลและมีภาระภาษีตามหลักของเงินปันผล แม้ผู้ถือหุ้นจะไม่ได้รับเป็นเงินสด

แหล่งอ้างอิงหลัก

กรมสรรพากร — ประเภทเงินได้ตามมาตรา 40(4)
กรมสรรพากร — เครดิตภาษีเงินปันผลตามมาตรา 47 ทวิ
กรมสรรพากร — ภาษีธุรกิจเฉพาะจากการขายหลักทรัพย์
ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย — ภาษีของผู้ลงทุน

ปรึกษาทีมงาน KPCS Accounting

แจ้งบริการที่ต้องการหรือข้อมูลเบื้องต้นของกิจการ ทีมงานจะติดต่อกลับเพื่อแนะนำบริการและประเมินขอบเขตงานที่เหมาะสม