ซื้อของจากจีนมาขาย ต้องจัดเอกสารบัญชีและภาษีอย่างไร?

ซื้อของจากจีนมาขาย ทำไมต้องจัดเอกสารบัญชีให้ถูกต้อง?

การซื้อสินค้าจากจีนเป็นทางเลือกของผู้ประกอบการไทยที่ต้องการสินค้าหลากหลายประเภทเพื่อนำมาจำหน่าย ไม่ว่าจะเป็นเสื้อผ้า อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ของใช้ภายในบ้าน หรือสินค้าสำหรับธุรกิจออนไลน์ ปัจจุบันผู้ประกอบการสามารถสั่งซื้อสินค้าผ่านแพลตฟอร์มอย่าง 1688, Taobao และ Alibaba ได้สะดวกขึ้น แต่การซื้อสินค้าในนามบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนจำเป็นต้องมีหลักฐานที่เพียงพอสำหรับการบันทึกบัญชีและภาษี

ปัญหาที่พบได้บ่อยคือ ผู้ขายจีนไม่ได้ออกใบกำกับภาษีไทย ผู้ประกอบการใช้บัญชีส่วนตัวชำระค่าสินค้า หรือบริษัทขนส่งนำเข้าสินค้าโดยไม่ได้ใช้ชื่อบริษัทของผู้ซื้อ
หากไม่ตรวจสอบเอกสารตั้งแต่ต้น อาจเกิดปัญหาในการพิสูจน์ต้นทุนสินค้า การหักรายจ่ายทางภาษี และการใช้สิทธิภาษีซื้อ

เอกสารซื้อสินค้าจากจีนที่บริษัทควรเตรียม

• 1. Commercial Invoice หรือใบกำกับราคาสินค้า
  • เป็นเอกสารจากผู้ขายต่างประเทศที่ระบุชื่อผู้ซื้อ ผู้ขาย รายละเอียดสินค้า จำนวน ราคา และมูลค่ารวมของการซื้อขาย บริษัทควรขอให้ผู้ขายระบุชื่อและข้อมูลผู้ซื้อให้ถูกต้อง พร้อมตรวจสอบรายการสินค้าให้ตรงกับคำสั่งซื้อจริง
• 2. หลักฐานการชำระเงิน
  • หลักฐานการชำระเงินใช้ยืนยันว่ามีการจ่ายค่าสินค้าจริง เช่น Bank Statement หลักฐานโอนเงินต่างประเทศ รายการชำระเงินผ่านแพลตฟอร์ม และใบยืนยันคำสั่งซื้อ หากกรรมการหรือพนักงานชำระเงินแทนบริษัท ควรจัดทำหลักฐานการจ่ายแทนและการคืนเงินให้ชัดเจน
• 3. ใบขนสินค้าขาเข้า
  • ใบขนสินค้าขาเข้าเป็นเอกสารสำคัญของการดำเนินพิธีการศุลกากร แสดงข้อมูลการนำเข้าสินค้าและรายละเอียดที่เกี่ยวข้องกับภาษีอากร หากบริษัทเป็นผู้นำเข้าโดยตรง ควรตรวจสอบว่าชื่อผู้นำเข้าตรงกับข้อมูลของบริษัท
• 4. เอกสารการขนส่งสินค้า
  • เอกสารที่ควรจัดเก็บตามความเกี่ยวข้อง ได้แก่ Packing List, Bill of Lading, Air Waybill และใบแจ้งค่าขนส่ง เอกสารเหล่านี้ช่วยตรวจสอบจำนวนสินค้าและค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องกับการนำเข้า
• 5. หลักฐานการชำระภาษีนำเข้า
  • บริษัทควรเก็บหลักฐานการชำระอากรขาเข้าและภาษีมูลค่าเพิ่มจากกรมศุลกากร เพื่อประกอบการบันทึกต้นทุนและการพิจารณาสิทธิภาษีซื้อ

ซื้อของจากจีนไม่มีใบกำกับภาษีไทย ลงบัญชีได้หรือไม่?

สามารถบันทึกบัญชีได้ หากเป็นรายการซื้อสินค้าของกิจการจริงและมีหลักฐานประกอบเพียงพอ แต่ต้องแยกการบันทึกบัญชีออกจากการหักรายจ่ายทางภาษีและการใช้สิทธิภาษีซื้อ ผู้ขายในประเทศจีนโดยทั่วไปไม่ได้ออกใบกำกับภาษีมูลค่าเพิ่มของไทย ดังนั้น Commercial Invoice จึงไม่ใช่เอกสารที่ใช้แทนใบกำกับภาษีไทยเพื่อเครดิตภาษีซื้อ
อย่างไรก็ตาม บริษัทสามารถใช้เอกสารการซื้อขาย หลักฐานการชำระเงิน และเอกสารนำเข้าเป็นหลักฐานประกอบการบันทึกบัญชีได้
สำหรับภาษีเงินได้นิติบุคคล ต้องพิจารณาว่ารายจ่ายนั้นเกี่ยวข้องกับกิจการ มีหลักฐานพิสูจน์รายการและผู้รับเงินได้ และไม่เป็นรายจ่ายต้องห้ามตามกฎหมาย

ซื้อสินค้าจากจีนผ่านชิปปิ้ง ต้องระวังอะไร?

การใช้บริการชิปปิ้งช่วยให้การสั่งซื้อและขนส่งสินค้าจากจีนสะดวกขึ้น แต่ผู้ประกอบการต้องตรวจสอบรูปแบบการนำเข้าให้ชัดเจน
กรณีที่ 1 บริษัทเป็นผู้นำเข้าเอง
หากบริษัทเป็นผู้นำเข้าตามเอกสารศุลกากร และมีหลักฐานการชำระภาษีถูกต้อง อาจสามารถใช้สิทธิภาษีซื้อจากการนำเข้าได้ตามเงื่อนไขกฎหมาย
กรณีที่ 2 ชิปปิ้งเป็นผู้นำเข้า
หากชิปปิ้งนำเข้าสินค้าในนามของตนเอง บริษัทผู้ซื้อไม่สามารถนำ VAT ที่ชิปปิ้งชำระในฐานะผู้นำเข้ามาเครดิตเป็นภาษีซื้อของบริษัทได้โดยอัตโนมัติ
ควรตรวจสอบว่าผู้ให้บริการขายสินค้าให้บริษัทภายในประเทศหรือทำหน้าที่เป็นตัวแทน และสามารถออกเอกสารอะไรให้ได้บ้าง
ก่อนสั่งซื้อควรสอบถามเรื่องใบขนสินค้า ใบเสร็จรับเงิน และใบกำกับภาษี เพื่อหลีกเลี่ยงปัญหาเอกสารไม่ครบภายหลัง

ภาษีที่เกี่ยวข้องกับการนำเข้าสินค้าจากจีน

อากรขาเข้า
อากรขาเข้าขึ้นอยู่กับประเภทสินค้า พิกัดศุลกากร ราคาศุลกากร และสิทธิประโยชน์ทางการค้า
สินค้าบางประเภทอาจได้รับอัตราอากรพิเศษตามความตกลงการค้า หากมีคุณสมบัติและเอกสารครบตามเงื่อนไข
ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT)
โดยทั่วไปการนำเข้าสินค้าที่อยู่ในบังคับ VAT จะต้องชำระภาษีมูลค่าเพิ่มตามอัตราที่ใช้บังคับ ซึ่งปัจจุบันอัตราทั่วไปคือ 7%
ฐานภาษีนำเข้าโดยทั่วไปคำนวณจากราคา CIF รวมอากรขาเข้าและภาษีหรือค่าธรรมเนียมอื่นตามที่กฎหมายกำหนด หากมี
บริษัทที่จดทะเบียน VAT อาจนำภาษีที่ชำระจากการนำเข้ามาใช้เป็นภาษีซื้อได้ หากมีหลักฐานและเป็นไปตามเงื่อนไขกฎหมาย
ภาษีเงินได้นิติบุคคล
การซื้อสินค้าเพื่อนำมาจำหน่ายต้องพิจารณาการบันทึกสินค้าคงเหลือและต้นทุนขาย ไม่ใช่นำเงินที่ชำระทั้งหมดมาหักเป็นค่าใช้จ่ายทันทีโดยไม่ตรวจสอบสถานะสินค้า

ตัวอย่างการคำนวณต้นทุนสินค้านำเข้าจากจีน

สมมติบริษัทนำเข้าสินค้าจากจีน โดยมีค่าใช้จ่ายดังนี้

ตัวอย่างนี้สมมติว่าราคา CIF เท่ากับ 110,000 บาท และค่าขนส่งทั้งหมดเป็นต้นทุนที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับการนำสินค้าให้อยู่ในสถานที่และสภาพพร้อมขาย
VAT นำเข้า 7% คำนวณจากฐานภาษีสมมติ 115,500 บาท เท่ากับ 8,085 บาท
หากบริษัทมีสิทธินำ VAT นำเข้ามาเครดิตเป็นภาษีซื้อได้ ภาษีดังกล่าวจะไม่รวมเป็นต้นทุนสินค้า แต่หากไม่มีสิทธิเรียกคืนต้องพิจารณารวมเป็นต้นทุนตามหลักบัญชีที่เกี่ยวข้อง
หมายเหตุ: ตัวอย่างนี้ไม่รวมภาษีสรรพสามิต ภาษีหรือค่าธรรมเนียมอื่น และค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมที่อาจเกิดขึ้นจริง อัตราอากร 5% เป็นเพียงสมมติฐาน ไม่ใช่อัตราสำหรับสินค้าทุกประเภท