แจกสินค้าเพื่อส่งเสริมการขาย ต้องเสีย VAT หรือไม่? พร้อมวิธีบันทึกบัญชี
บริษัทแจกสินค้าฟรี แจกของแถม หรือแจกสินค้าตัวอย่างเพื่อกระตุ้นยอดขาย ต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่มหรือไม่? ทำความเข้าใจเงื่อนไขการแจกสินค้าเพื่อส่งเสริมการขาย การคำนวณ VAT การบันทึกบัญชี และเอกสารที่ควรเตรียมเพื่อรองรับการตรวจสอบภาษี
แจกสินค้าเพื่อส่งเสริมการขาย ต้องเสีย VAT หรือไม่?
โดยหลัก การโอนสินค้าให้ผู้อื่นโดยไม่มีค่าตอบแทนอาจถือเป็นการขายตามกฎหมาย VAT และมีภาษีขายเกิดขึ้น แต่การแจกสินค้าตัวอย่างหรือของแถมเพื่อส่งเสริมการขายบางกรณีอาจไม่ถือเป็นการขาย หากเข้าเงื่อนไขตามกฎหมายและประกาศอธิบดีกรมสรรพากรที่เกี่ยวข้อง จึงต้องพิจารณารูปแบบการแจกสินค้า มูลค่า และหลักฐานประกอบเป็นรายกรณี
แจกสินค้าเพื่อส่งเสริมการขาย คืออะไร?
การแจกสินค้าเพื่อส่งเสริมการขาย คือ การที่ธุรกิจนำสินค้าหรือสิ่งของมอบให้ลูกค้า ผู้บริโภค หรือคู่ค้า โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อกระตุ้นยอดขาย แนะนำสินค้าใหม่ สร้างการรับรู้แบรนด์ หรือรักษาความสัมพันธ์ทางธุรกิจ
ตัวอย่างกิจกรรมที่พบได้บ่อย ได้แก่ การซื้อสินค้าแล้วได้รับของแถม การแจกสินค้าตัวอย่างให้ทดลองใช้ การแจกของรางวัลเมื่อซื้อสินค้าครบยอด และการมอบของขวัญให้ลูกค้าในเทศกาลต่าง ๆ แม้การแจกสินค้าจะไม่มีการเรียกเก็บเงินจากผู้รับ แต่สำหรับผู้ประกอบการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม การแจกสินค้าบางกรณีอาจถือเป็นการขายตามประมวลรัษฎากร จึงต้องพิจารณาภาระ VAT และหลักฐานประกอบให้ถูกต้อง
แจกสินค้าเพื่อส่งเสริมการขาย ต้องเสีย VAT หรือไม่?
ตามมาตรา 77/1(8) แห่งประมวลรัษฎากร คำว่า “ขาย” ครอบคลุมถึงการจำหน่าย จ่าย หรือโอนสินค้า ไม่ว่าจะได้รับค่าตอบแทนหรือไม่
ดังนั้น การแจกสินค้าฟรีอาจเข้าลักษณะเป็นการขายและอยู่ในบังคับ VAT แม้ผู้รับไม่ได้ชำระเงิน
อย่างไรก็ตาม กฎหมายกำหนดให้สินค้าหรือค่าตอบแทนบางประเภทไม่ต้องนำมารวมคำนวณเป็นฐานภาษี เช่น ของแถมที่ให้พร้อมการขาย สินค้าตัวอย่างที่แจกตามเงื่อนไข และของขวัญทางธุรกิจบางประเภท
จึงไม่สามารถสรุปได้ว่าการแจกสินค้าฟรีทุกกรณีต้องเสีย VAT หรือไม่เสีย VAT เหมือนกันทั้งหมด
แจกสินค้าประเภทไหนที่อาจไม่ต้องนำมาคำนวณ VAT?
ตามมาตรา 79(4) และประกาศอธิบดีกรมสรรพากรเกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่ม ฉบับที่ 40 มีกรณีสำคัญดังต่อไปนี้
1. แจกของแถมพร้อมการขายสินค้า
หากกิจการขายสินค้าหรือให้บริการพร้อมของแถม และมูลค่าของแถมไม่เกินมูลค่าสินค้าที่ขายหรือบริการที่ให้ มูลค่าของแถมอาจไม่ต้องนำมารวมคำนวณเป็นฐาน VAT
ตัวอย่างเช่น บริษัทขายเครื่องใช้ไฟฟ้าราคา 10,000 บาท พร้อมแถมอุปกรณ์มูลค่า 500 บาท โดยมีเงื่อนไขโปรโมชั่นชัดเจน
หากเป็นไปตามหลักเกณฑ์ บริษัทไม่ต้องนำมูลค่าอุปกรณ์ของแถม 500 บาทไปเพิ่มเป็นฐานภาษีอีกครั้ง
2. แจกของรางวัลตามยอดซื้อ
กรณีแจกสินค้าหรือให้รางวัลแก่ลูกค้าที่ซื้อสินค้าหรือใช้บริการถึงยอดที่กำหนด อาจเข้าเงื่อนไขไม่ต้องนำมูลค่าของรางวัลไปรวมคำนวณ VAT
ทั้งนี้ ต้องตรวจสอบมูลค่าของรางวัลและเงื่อนไขตามประกาศที่เกี่ยวข้อง โดยไม่ควรพิจารณาเฉพาะชื่อโปรโมชั่น
3. แจกสินค้าตัวอย่าง
สินค้าตัวอย่างที่แจกเนื่องจากกิจกรรมส่งเสริมการขายอาจเข้าเงื่อนไขไม่ต้องนำมูลค่ามาคำนวณ VAT ตามประกาศฉบับที่ 40
อย่างไรก็ตาม ต้องพิจารณาลักษณะของสินค้าที่แจกและวัตถุประสงค์ของกิจกรรมจริง โดยเฉพาะกรณีนำสินค้าที่มีไว้จำหน่ายตามปกติมาแจกให้ลูกค้าทดลองใช้ ซึ่งกรมสรรพากรมีแนววินิจฉัยว่าอาจเข้าลักษณะเป็นการขายที่ต้องเสีย VAT
4. แจกของขวัญตามประเพณีทางธุรกิจ
การมอบของขวัญในเทศกาลหรือโอกาสทางธุรกิจ เช่น ปีใหม่ สงกรานต์ หรือการเปิดตัวสินค้าใหม่ อาจไม่ต้องนำมูลค่าของขวัญมาคำนวณ VAT หากเข้าเงื่อนไขที่กำหนด
ตัวอย่างเช่น สมุดบันทึกหรือของชำร่วยที่มีชื่อหรือเครื่องหมายการค้าของบริษัท และมีมูลค่าไม่เกินสมควรตามประเพณีทางธุรกิจ
ความรู้จากประสบการณ์ที่นำมาใช้กับทุกบทความ
ด้วยประสบการณ์ด้านบัญชีและภาษีมากกว่า 30 ปี KPCS Accounting นำความเข้าใจจากการดูแลธุรกิจจริงมาถ่ายทอดเป็นบทความด้านบัญชี ภาษี กฎหมายธุรกิจ
และเรื่องสำคัญสำหรับผู้ประกอบการเนื้อหาถูกจัดทำให้เข้าใจง่าย และเชื่อมโยงกับสถานการณ์ที่ผู้ประกอบการพบในการดำเนินธุรกิจ
เพื่อช่วยให้สามารถนำข้อมูลไปใช้ประกอบการตัดสินใจและเตรียมความพร้อมได้อย่างเหมาะสม
ของแถมกับการแจกสินค้าฟรี ต่างกันอย่างไร?
การพิจารณาควรอ้างอิงข้อเท็จจริงและเอกสารประกอบ ไม่ใช่เพียงระบุว่าสินค้าที่แจกเป็นของแถมหรือสินค้าส่งเสริมการขาย
ลักษณะกิจกรรม | แนวทางพิจารณา VAT |
ซื้อสินค้าแล้วได้ของแถมพร้อมกัน | อาจไม่ต้องเพิ่มฐาน VAT หากเข้าเงื่อนไข |
ซื้อสินค้าครบยอดแล้วได้รับของรางวัล | พิจารณาเงื่อนไขและมูลค่าตามประกาศ |
แจกสินค้าตัวอย่างเพื่อส่งเสริมการขาย | อาจไม่ต้องรวมฐาน VAT หากเข้าเงื่อนไข |
นำสินค้าปกติมาแจกให้ลูกค้าทดลอง | อาจถือเป็นการขายที่ต้องเสีย VAT |
แจกของขวัญตามเทศกาล | พิจารณาลักษณะและมูลค่าของขวัญ |
แจกสินค้าฟรีโดยไม่มีเงื่อนไขที่เข้าเกณฑ์ | โดยหลักอาจต้องเสีย VAT |
ตัวอย่างการคำนวณ VAT กรณีแจกสินค้าฟรี
สมมติบริษัทนำสินค้าที่มีไว้จำหน่ายมาแจกให้ลูกค้าโดยไม่มีค่าตอบแทน และการแจกดังกล่าวไม่เข้าเงื่อนไขที่ไม่ต้องรวมมูลค่าเป็นฐาน VAT
รายการ | จำนวนเงิน |
จำนวนสินค้าที่แจก | 10 ชิ้น |
ราคาทุนต่อชิ้น | 600 บาท |
ราคาตลาดต่อชิ้น | 1,000 บาท |
ต้นทุนรวม | 6,000 บาท |
มูลค่าตามราคาตลาด | 10,000 บาท |
VAT 7% | 700 บาท |
ในกรณีที่เข้าลักษณะการขายโดยไม่มีค่าตอบแทนและต้องเสีย VAT บริษัทต้องพิจารณาภาษีขาย 700 บาท จากราคาตลาด 10,000 บาท
ข้อควรระวัง: ตัวอย่างนี้ใช้กับกรณีที่มีหน้าที่เสีย VAT ไม่ใช่ของแถมหรือสินค้าตัวอย่างที่เข้าเงื่อนไขไม่ต้องรวมฐานภาษี
แจกสินค้าเพื่อส่งเสริมการขาย บันทึกบัญชีอย่างไร?
เมื่อบริษัทนำสินค้าคงเหลือไปใช้ในการส่งเสริมการขาย ควรบันทึกการเคลื่อนไหวของสินค้าและค่าใช้จ่ายให้สอดคล้องกับกิจกรรมจริง
1. บันทึกต้นทุนสินค้าที่นำไปแจก
หากบริษัทนำสินค้าที่มีต้นทุนรวม 6,000 บาทไปแจกเพื่อส่งเสริมการขาย อาจบันทึกบัญชีดังนี้
รายการบัญชี | เดบิต | เครดิต |
ค่าใช้จ่ายส่งเสริมการขาย | 6,000 | – |
สินค้าคงเหลือ | – | 6,000 |
รายการนี้เป็นตัวอย่างการโอนต้นทุนสินค้าคงเหลือไปเป็นค่าใช้จ่ายส่งเสริมการขาย โดยยังไม่รวมผลกระทบของ VAT หากมี
2. ตรวจสอบภาษีขาย
หากการแจกสินค้าเข้าลักษณะต้องเสีย VAT ต้องบันทึกภาษีขายตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง
3. ปรับปรุงรายงานสินค้าและวัตถุดิบ
สำหรับกิจการที่มีหน้าที่จัดทำรายงานสินค้าและวัตถุดิบ ควรบันทึกจำนวนสินค้าที่นำออกไปแจกให้ถูกต้อง เพื่อป้องกันปัญหาสินค้าคงเหลือไม่ตรงกับรายงาน
4. จัดเก็บหลักฐานการแจกสินค้า
ควรมีเอกสารอนุมัติกิจกรรม รายละเอียดสินค้า จำนวนผู้รับ และหลักฐานการส่งมอบ เพื่อยืนยันว่ารายการเกิดขึ้นจริงและเกี่ยวข้องกับธุรกิจ
ค่าใช้จ่ายจากการแจกสินค้า หักภาษีเงินได้นิติบุคคลได้หรือไม่?
ค่าใช้จ่ายในการส่งเสริมการขายอาจนำมาหักเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิทางภาษีได้ หากเป็นรายจ่ายที่เกี่ยวข้องกับการประกอบกิจการจริง มีหลักฐานพิสูจน์ได้ และไม่เข้าลักษณะรายจ่ายต้องห้ามตามมาตรา 65 ตรี อย่างไรก็ตาม การแจกสินค้าแต่ละประเภทอาจมีข้อจำกัดแตกต่างกัน
ตัวอย่างเช่น ค่าใช้จ่ายเพื่อโฆษณาหรือส่งเสริมการขายที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินธุรกิจ อาจพิจารณาแตกต่างจากรายจ่ายเพื่อการรับรองหรือของขวัญที่มีลักษณะเป็นการรับรองลูกค้า ดังนั้น บริษัทควรจัดประเภทค่าใช้จ่ายให้ถูกต้องตามวัตถุประสงค์ของกิจกรรมและข้อเท็จจริง ไม่ควรบันทึกของแจกทุกประเภทเป็นค่าโฆษณาโดยอัตโนมัติ
ภาษีซื้อของสินค้าที่นำไปแจก ใช้เครดิตได้หรือไม่?
การนำภาษีซื้อมาเครดิตต้องพิจารณาว่าสินค้าหรือบริการที่ซื้อเกี่ยวข้องกับการประกอบกิจการที่อยู่ในระบบ VAT หรือไม่ และเข้าลักษณะภาษีซื้อต้องห้ามตามมาตรา 82/5 หรือไม่
หากบริษัทซื้อสินค้าหรือวัสดุเพื่อใช้ในกิจกรรมส่งเสริมการขายโดยตรง ภาษีซื้ออาจนำมาเครดิตได้ตามเงื่อนไขกฎหมาย
แต่หากเป็นรายจ่ายเพื่อการรับรองหรือมีลักษณะเข้าข่ายภาษีซื้อต้องห้าม ผลทางภาษีอาจแตกต่างออกไป
การที่สินค้าของแจกไม่ต้องนำมูลค่าไปคำนวณภาษีขาย ไม่ได้หมายความว่าภาษีซื้อจะใช้เครดิตได้เสมอไป
แจกสินค้าให้ตัวแทนจำหน่าย ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายหรือไม่?
กรณีบริษัทแจกสินค้าหรือเงินรางวัลให้ตัวแทนจำหน่าย ร้านค้า หรือคู่ค้า เพื่อส่งเสริมยอดขาย อาจมีประเด็นภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายเพิ่มเติม
ต้องพิจารณาว่าผู้รับเป็นบุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคล ลักษณะของผลประโยชน์ที่ได้รับ และเงื่อนไขของกิจกรรม
กรมสรรพากรมีแนววินิจฉัยเฉพาะเกี่ยวกับการแจกสินค้าหรือเงินสดเพื่อส่งเสริมการขายแก่ผู้แทนจำหน่าย จึงไม่ควรสรุปว่าแจกสินค้าโดยไม่มีการจ่ายเงินสดแล้วจะไม่มีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายทุกกรณี
เอกสารที่ควรเตรียมเมื่อแจกสินค้าเพื่อส่งเสริมการขาย
เพื่อให้การบันทึกบัญชีและภาษีตรวจสอบได้ บริษัทควรจัดเตรียมเอกสารดังนี้
- แผนหรือรายละเอียดกิจกรรมส่งเสริมการขาย
- เงื่อนไขโปรโมชั่นและระยะเวลาจัดกิจกรรม
- เอกสารอนุมัติการแจกสินค้าจากผู้มีอำนาจ
- รายการสินค้าและจำนวนที่นำไปแจก
- หลักฐานต้นทุนและราคาตลาดของสินค้า
- รายชื่อหรือหลักฐานการรับสินค้าของผู้รับตามความเหมาะสม
- เอกสารการเบิกสินค้าออกจากคลัง
- รายงานสินค้าและวัตถุดิบที่ปรับปรุงแล้ว
- เอกสารภาษีและหลักฐานการหัก ณ ที่จ่าย หากมี
หลักฐานเหล่านี้ช่วยแสดงว่าการแจกสินค้าเกิดขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์ทางธุรกิจจริง และช่วยลดความเสี่ยงในการชี้แจงต่อกรมสรรพากร
ข้อผิดพลาดที่บริษัทควรหลีกเลี่ยง
ปัญหาที่พบบ่อยในการแจกสินค้าเพื่อส่งเสริมการขาย ได้แก่
- เข้าใจว่าของแจกทุกประเภทไม่ต้องเสีย VAT
- ไม่ตรวจสอบเงื่อนไขของแถมตามกฎหมาย
- ไม่มีหลักฐานการจัดกิจกรรมหรือการส่งมอบสินค้า
- ไม่บันทึกสินค้าที่นำออกจากคลัง
- ใช้ราคาทุนคำนวณ VAT โดยไม่พิจารณาราคาตลาด
- นำภาษีซื้อมาเครดิตโดยไม่ตรวจสอบข้อห้าม
- ไม่พิจารณาภาษีหัก ณ ที่จ่ายสำหรับรางวัลที่มอบให้คู่ค้า
- จัดประเภทค่าใช้จ่ายไม่ตรงกับวัตถุประสงค์จริง
การวางแผนภาษีก่อนเริ่มโปรโมชั่นจึงมีความสำคัญ โดยเฉพาะกิจกรรมที่มีการแจกสินค้าจำนวนมากหรือมอบรางวัลให้ตัวแทนจำหน่าย
สรุป แจกสินค้าเพื่อส่งเสริมการขาย ต้องดูเงื่อนไขภาษีก่อน
การแจกสินค้าเพื่อส่งเสริมการขายไม่ได้หมายความว่าบริษัทจะต้องเสีย VAT ทุกกรณี และไม่ได้หมายความว่าของแจกทุกประเภทจะได้รับการยกเว้นเช่นกัน
ของแถมพร้อมการขาย สินค้าตัวอย่าง และของขวัญตามประเพณีทางธุรกิจบางประเภทอาจเข้าเงื่อนไขไม่ต้องนำมูลค่าไปคำนวณ VAT แต่ต้องตรวจสอบลักษณะกิจกรรมและหลักฐานให้ครบถ้วน นอกจากนี้ ยังต้องพิจารณาการบันทึกบัญชี ภาษีซื้อ ภาษีเงินได้นิติบุคคล และภาษีหัก ณ ที่จ่ายตามข้อเท็จจริง
สำนักงานบัญชี KPCS Accounting ให้บริการด้านบัญชีและภาษีสำหรับบริษัท ห้างหุ้นส่วน และผู้ประกอบการ พร้อมช่วยตรวจสอบเอกสารและจัดระบบบัญชีให้เหมาะกับการดำเนินธุรกิจ
ให้ KPCS Accounting ช่วยดูแลบัญชีและภาษีธุรกิจของคุณ
บริษัทมีโปรโมชั่นแจกสินค้า ของแถม หรือของรางวัล แต่ไม่แน่ใจว่าต้องบันทึกบัญชีและคำนวณภาษีอย่างไร?
สำนักงานบัญชี KPCS Accounting พร้อมให้บริการด้านบัญชี ภาษี และวางระบบเอกสารสำหรับบริษัท ห้างหุ้นส่วน และผู้ประกอบการ เพื่อให้การจัดการข้อมูลทางบัญชีถูกต้องและตรวจสอบได้
ติดต่อ KPCS Accounting
บทความที่เกี่ยวข้องที่คุณอาจสนใจ
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการแจกสินค้าเพื่อส่งเสริมการขาย (FAQ)
แหล่งอ้างอิงหลัก
กรมสรรพากร — ประมวลรัษฎากร มาตรา 77/1(8) ความหมายของการขายสินค้า
กรมสรรพากร — ประมวลรัษฎากร มาตรา 79(4) เกี่ยวกับรายการที่ไม่ต้องนำมารวมเป็นฐานภาษี
กรมสรรพากร — ประกาศอธิบดีกรมสรรพากรเกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่ม ฉบับที่ 40
กรมสรรพากร — ข้อหารือ กค 0702/3367 กรณีการแถมสินค้าเพื่อส่งเสริมการขาย
กรมสรรพากร — ข้อหารือ กค 0706/พ./2334 เกี่ยวกับการแจกสินค้าให้ลูกค้าทดลองใช้
กรมสรรพากร — ข้อหารือ กค 0706/1154 เกี่ยวกับการแจกสินค้าเพื่อส่งเสริมการขายและการโฆษณา
กรมสรรพากร — ประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี และมาตรา 82/5
ปรึกษาทีมงาน KPCS Accounting
แจ้งบริการที่ต้องการหรือข้อมูลเบื้องต้นของกิจการ ทีมงานจะติดต่อกลับเพื่อแนะนำบริการและประเมินขอบเขตงานที่เหมาะสม