สำนักงานบัญชีทำอะไรบ้าง? 7 หน้าที่หลักและขอบเขตงานที่บริษัทควรรู้
การจ้างสำนักงานบัญชีไม่ได้หมายความว่าจะมีผู้รับผิดชอบทุกเรื่องทางการเงินแทนบริษัททั้งหมด เจ้าของกิจการควรเข้าใจว่าสำนักงานบัญชีช่วยดูแลงานอะไรได้บ้าง งานใดต้องตกลงเพิ่มเติม และหน้าที่ใดยังคงเป็นความรับผิดชอบของบริษัท เพื่อให้การทำบัญชีและภาษีดำเนินไปอย่างถูกต้องและต่อเนื่อง
สำนักงานบัญชีโดยทั่วไปช่วยบันทึกรายการทางบัญชี ตรวจสอบเอกสารประกอบ จัดทำรายงานบัญชี กระทบยอดข้อมูล และอาจรับดูแลงานยื่นภาษีหรือจัดทำงบการเงินประจำปีตามข้อตกลง อย่างไรก็ตาม บริษัทต้องจัดเตรียมข้อมูลที่ถูกต้องและยังคงมีหน้าที่ตามกฎหมาย แม้จะว่าจ้างสำนักงานบัญชีภายนอกแล้วก็ตาม
สำนักงานบัญชีทำอะไรบ้างในแต่ละเดือน?
งานประจำเดือนของสำนักงานบัญชีขึ้นอยู่กับประเภทกิจการและขอบเขตที่ตกลงกัน โดยอาจเริ่มจากการรับเอกสารซื้อขายและค่าใช้จ่าย ตรวจสอบข้อมูลประกอบรายการ บันทึกบัญชี และจัดเตรียมข้อมูลสำหรับการยื่นแบบภาษีที่เกี่ยวข้อง
ตัวอย่างงานที่พบได้ ได้แก่
- บันทึกรายการรายได้และค่าใช้จ่าย
- ตรวจสอบความครบถ้วนของเอกสารประกอบบัญชี
- บันทึกรายการลูกหนี้และเจ้าหนี้
- กระทบยอดรายการธนาคารตามขอบเขตงาน
- จัดเตรียมข้อมูลภาษีประจำเดือน
- จัดทำรายงานบัญชีที่ตกลงกับกิจการ
สำนักงานบัญชีไม่ได้จำเป็นต้องให้บริการทุกข้อในแพ็กเกจเดียวกัน ผู้ประกอบการจึงควรตรวจสอบรายละเอียดก่อนเริ่มงาน
หน้าที่ของสำนักงานบัญชีกับหน้าที่ของบริษัทต่างกันอย่างไร?
บริษัทจำกัดและห้างหุ้นส่วนที่อยู่ในข่ายผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีต้องจัดให้มีการทำบัญชีตามกฎหมาย โดยสามารถว่าจ้างผู้ทำบัญชีภายนอกที่มีคุณสมบัติตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้องได้
สำนักงานบัญชีที่รับจ้างทำบัญชีมีหน้าที่ดำเนินงานตามข้อตกลงและข้อกำหนดที่ใช้กับผู้ทำบัญชี ส่วนบริษัทยังคงมีหน้าที่จัดให้มีการทำบัญชี จัดเตรียมข้อมูลที่ถูกต้อง และดูแลให้มีการปฏิบัติตามกฎหมาย
ตัวอย่างเช่น หากบริษัทมีรายการรับเงินที่ไม่ได้แจ้งผู้ทำบัญชี สำนักงานบัญชีอาจไม่สามารถบันทึกรายการดังกล่าวได้ครบถ้วน แม้จะได้รับมอบหมายให้ดูแลบัญชีรายเดือนก็ตาม
การจ้างสำนักงานบัญชีจึงเป็นการมอบหมายงาน ไม่ใช่การโอนความรับผิดชอบตามกฎหมายทั้งหมด
งานทำบัญชีกับงานสอบบัญชีแตกต่างกันอย่างไร?
งานทำบัญชีเป็นกระบวนการบันทึก จัดประเภท และสรุปรายการทางการเงินของกิจการ เพื่อจัดทำข้อมูลบัญชีและงบการเงิน
ส่วนงานสอบบัญชีเป็นการตรวจสอบงบการเงินและแสดงความเห็นโดยผู้สอบบัญชีที่มีคุณสมบัติตามกฎหมายและข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง
สำหรับบริษัทจำกัดโดยทั่วไป งบการเงินประจำปีต้องได้รับการตรวจสอบโดยผู้สอบบัญชีตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด
ดังนั้น การจ้างสำนักงานบัญชีจัดทำบัญชีไม่ได้หมายความว่าค่าสอบบัญชีรวมอยู่ในบริการโดยอัตโนมัติ และผู้จัดทำบัญชีกับผู้สอบบัญชีต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดเรื่องหน้าที่และความเป็นอิสระที่เกี่ยวข้อง
บริษัทมีพนักงานบัญชีอยู่แล้ว ยังต้องใช้สำนักงานบัญชีหรือไม่?
ไม่จำเป็นเสมอไป หากบริษัทมีผู้ทำบัญชีที่มีคุณสมบัติตามกฎหมายและสามารถดูแลงานได้ครบถ้วน ก็อาจดำเนินงานภายในบริษัทได้
อย่างไรก็ตาม บางกิจการเลือกแบ่งหน้าที่ระหว่างทีมภายในกับสำนักงานบัญชีภายนอก เช่น ให้พนักงานธุรการรวบรวมเอกสารและดูแลการรับจ่ายเงิน ขณะที่ผู้ทำบัญชีภายนอกรับผิดชอบการบันทึกบัญชีและงานที่ตกลงกัน
รูปแบบที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับจำนวนธุรกรรม ความซับซ้อนของกิจการ บุคลากร และระบบงานที่มีอยู่
ความรู้จากประสบการณ์ที่นำมาใช้กับทุกบทความ
ด้วยประสบการณ์ด้านบัญชีและภาษีมากกว่า 30 ปี KPCS Accounting นำความเข้าใจจากการดูแลธุรกิจจริงมาถ่ายทอดเป็นบทความด้านบัญชี ภาษี กฎหมายธุรกิจ
และเรื่องสำคัญสำหรับผู้ประกอบการเนื้อหาถูกจัดทำให้เข้าใจง่าย และเชื่อมโยงกับสถานการณ์ที่ผู้ประกอบการพบในการดำเนินธุรกิจ
เพื่อช่วยให้สามารถนำข้อมูลไปใช้ประกอบการตัดสินใจและเตรียมความพร้อมได้อย่างเหมาะสม
7 หน้าที่หลักของสำนักงานบัญชีที่เจ้าของกิจการควรรู้
แม้ขอบเขตบริการจะแตกต่างกันในแต่ละแห่ง แต่การดูแลงานบัญชีของบริษัทโดยทั่วไปเกี่ยวข้องกับ 7 งานสำคัญดังต่อไปนี้
1. บันทึกรายการทางบัญชีของกิจการ
สำนักงานบัญชีช่วยนำข้อมูลจากเอกสารประกอบธุรกรรมมาบันทึกเป็นรายการบัญชี เช่น
- รายได้จากการขายสินค้าและบริการ
- รายการซื้อสินค้าและวัตถุดิบ
- ค่าเช่าและค่าใช้จ่ายสำนักงาน
- รายการรับชำระเงินจากลูกค้า
- รายการชำระหนี้ให้เจ้าหนี้
- รายการเกี่ยวกับสินทรัพย์และหนี้สิน
การบันทึกบัญชีต้องอาศัยข้อมูลที่สอดคล้องกับข้อเท็จจริงและมีหลักฐานประกอบ เพื่อให้สามารถนำข้อมูลไปใช้จัดทำรายงานทางการเงินได้อย่างเหมาะสม
2. ตรวจสอบเอกสารประกอบการลงบัญชี
เอกสารที่กิจการส่งให้สำนักงานบัญชีอาจประกอบด้วยใบกำกับภาษี ใบเสร็จรับเงิน ใบแจ้งหนี้ เอกสารการชำระเงิน และหลักฐานอื่นที่เกี่ยวข้อง
ผู้ทำบัญชีต้องพิจารณาเอกสารและข้อมูลที่ใช้ประกอบการบันทึกรายการตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง
หากพบข้อมูลไม่ครบ เช่น ไม่ทราบวัตถุประสงค์ของการจ่ายเงิน หรือเอกสารไม่สอดคล้องกับรายการค้า อาจต้องขอข้อมูลเพิ่มเติมจากบริษัท
การตรวจสอบเอกสารเพื่อบันทึกบัญชีนี้ไม่ใช่การสอบบัญชีหรือการรับรองความถูกต้องของธุรกรรมทุกด้าน
3. จัดเตรียมข้อมูลสำหรับการยื่นภาษี
สำนักงานบัญชีที่ได้รับมอบหมายงานภาษีอาจช่วยจัดเตรียมข้อมูลและยื่นแบบภาษีตามหน้าที่ของกิจการ เช่น
- ภ.พ.30 สำหรับกิจการที่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มและมีหน้าที่ยื่นแบบ
- ภ.ง.ด.1 สำหรับการนำส่งภาษีหัก ณ ที่จ่ายจากเงินได้ตามประเภทที่กำหนด
- ภ.ง.ด.3 สำหรับรายการจ่ายเงินได้บางประเภทให้บุคคลธรรมดา
- ภ.ง.ด.53 สำหรับรายการจ่ายเงินได้บางประเภทให้นิติบุคคล
แบบภาษีที่ต้องยื่นขึ้นอยู่กับสถานะและธุรกรรมของบริษัท ไม่ใช่ทุกกิจการต้องยื่นแบบทุกประเภท
บริษัทควรตรวจสอบว่าขอบเขตบริการรวมการจัดเตรียมแบบ การยื่นแบบ การติดตามหลักฐานการยื่น และการแจ้งยอดภาษีที่ต้องชำระหรือไม่
4. กระทบยอดบัญชีและตรวจสอบความแตกต่างของข้อมูล
การกระทบยอดเป็นการเปรียบเทียบข้อมูลจากแหล่งต่าง ๆ เพื่อหาความแตกต่างที่ต้องตรวจสอบ
ตัวอย่างเช่น
- เปรียบเทียบรายการบัญชีกับรายการเดินบัญชีธนาคาร
- ตรวจสอบยอดลูกหนี้กับข้อมูลการรับชำระเงิน
- ตรวจสอบยอดเจ้าหนี้กับรายการชำระเงิน
- เปรียบเทียบยอดขายจากระบบขายกับข้อมูลรับเงิน
กิจการที่มีช่องทางรับเงินหลายแห่งอาจมีขั้นตอนตรวจสอบข้อมูลมากขึ้น ทั้งนี้ ความถี่และรายละเอียดของงานกระทบยอดต้องเป็นไปตามข้อตกลงบริการ
5. จัดทำรายงานทางบัญชี
ข้อมูลที่บันทึกไว้สามารถนำมาจัดทำรายงานเพื่อใช้ตรวจสอบรายการและติดตามสถานะทางบัญชี เช่น
- งบทดลอง
- บัญชีแยกประเภท
- รายงานลูกหนี้และเจ้าหนี้
- รายงานรายได้และค่าใช้จ่ายตามรูปแบบที่ตกลงกัน
รายงานเหล่านี้มีรายละเอียดแตกต่างจากรายงานเพื่อการบริหาร เช่น การวิเคราะห์กำไรตามโครงการ การจัดทำงบประมาณ หรือการคาดการณ์กระแสเงินสด ซึ่งอาจต้องใช้ข้อมูลและบริการเพิ่มเติม บริษัทควรตกลงให้ชัดเจนว่าจะได้รับรายงานประเภทใดและเมื่อใด
6. จัดทำบัญชีและงบการเงินเมื่อสิ้นรอบปี
เมื่อสิ้นรอบระยะเวลาบัญชี กิจการต้องดำเนินงานที่เกี่ยวข้องกับการปิดบัญชีและจัดทำงบการเงินตามหลักเกณฑ์ที่ใช้บังคับ
งานที่สำนักงานบัญชีอาจรับดำเนินการ ได้แก่
- ตรวจสอบยอดคงเหลือและรายการที่ต้องปรับปรุง
- บันทึกรายการปรับปรุงเมื่อสิ้นรอบบัญชี
- จัดทำข้อมูลประกอบงบการเงิน
- จัดทำงบการเงินตามมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง
- เตรียมข้อมูลเพื่อประสานงานกับผู้สอบบัญชี
งานจัดทำงบการเงิน การสอบบัญชี และการนำส่งงบการเงินอาจมีขอบเขตและค่าบริการแยกจากงานรายเดือน จึงควรตรวจสอบก่อนตกลงจ้าง
7. ให้คำแนะนำเกี่ยวกับการจัดการงานบัญชี
งาน | สิ่งที่ควรตกลงให้ชัดเจน |
ทำบัญชีรายเดือน | จำนวนรายการและงานตรวจสอบที่ครอบคลุม |
ยื่นแบบภาษี | ประเภทแบบและผู้รับผิดชอบการยื่น |
ชำระภาษี | ผู้ดำเนินการและวิธีตรวจสอบยอดชำระ |
จัดทำงบการเงิน | รวมอยู่ในบริการรายเดือนหรือไม่ |
สอบบัญชี | ผู้สอบบัญชีและค่าบริการแยกต่างหาก |
เงินเดือนและประกันสังคม | มีบริการ Payroll หรือไม่ |
จัดทำบัญชีย้อนหลัง | ขอบเขตการตรวจสอบและแก้ไข |
วางระบบบัญชี | เป็นบริการโครงการเพิ่มเติมหรือไม่ |
ติดต่อหน่วยงานราชการ | มีการรับมอบอำนาจและคิดค่าบริการอย่างไร |
การมีข้อตกลงเป็นลายลักษณ์อักษรช่วยให้บริษัทและผู้ให้บริการเข้าใจตรงกันว่าใครรับผิดชอบงานใด
จ้างสำนักงานบัญชีแล้ว บริษัทต้องรับผิดชอบอะไรเอง?
การว่าจ้างผู้ทำบัญชีภายนอกไม่ได้ทำให้บริษัทหมดหน้าที่ตามกฎหมาย โดยมีเรื่องสำคัญที่ต้องดูแลร่วมกันดังนี้
จัดส่งข้อมูลและเอกสารที่ถูกต้อง
บริษัทควรรวบรวมเอกสารประกอบรายการค้าและแจ้งข้อมูลธุรกรรมที่เกิดขึ้นจริง ไม่ควรส่งเฉพาะเอกสารที่มีอยู่โดยละเลยรายการที่ยังไม่มีหลักฐานเพียงพอ
แจ้งรายละเอียดธุรกรรมที่ผู้ทำบัญชีไม่สามารถทราบเองได้
เช่น เงินที่กรรมการโอนเข้าบริษัทเป็นเงินกู้หรือเงินเพิ่มทุน เงินที่รับจากลูกค้าเป็นรายได้หรือเงินรับล่วงหน้า และค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นเกี่ยวข้องกับกิจการอย่างไร
ข้อมูลเหล่านี้มีผลต่อการพิจารณาบันทึกบัญชี
ตรวจสอบเอกสารที่ต้องอนุมัติหรือลงนาม
กรรมการหรือผู้มีอำนาจของบริษัทควรตรวจสอบข้อมูลสำคัญก่อนอนุมัติ รวมถึงเอกสารและรายงานที่ต้องรับรองตามหน้าที่
ดูแลการชำระภาษีและกำหนดเวลาที่เกี่ยวข้อง
แม้สำนักงานบัญชีรับยื่นแบบภาษี บริษัทก็ควรตรวจสอบหลักฐานการยื่น ยอดภาษี และสถานะการชำระเงิน ไม่ควรถือว่าการส่งเอกสารให้ผู้ทำบัญชีหมายถึงภารกิจทั้งหมดเสร็จสิ้นแล้ว
จัดให้มีการทำบัญชีตามกฎหมาย
บริษัทต้องจัดให้มีผู้ทำบัญชีที่มีคุณสมบัติและดูแลให้การจัดทำบัญชีเป็นไปตามข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง
จะรู้ได้อย่างไรว่าสำนักงานบัญชีทำงานครบตามที่ตกลง?
ไม่ควรประเมินจากการที่สำนักงานบัญชีติดต่อมาทุกเดือนเพียงอย่างเดียว แต่ควรตรวจสอบจากงานและหลักฐานที่ได้รับตามข้อตกลง
ตัวอย่างสิ่งที่ใช้ติดตามได้ ได้แก่
- รายการเอกสารที่ส่งมอบและรายการที่ยังขาด
- สถานะการบันทึกบัญชีตามรอบงาน
- หลักฐานการยื่นแบบภาษีที่เกี่ยวข้อง
- รายงานบัญชีตามที่ตกลงว่าจะได้รับ
- รายการที่ต้องให้บริษัทตรวจสอบหรือยืนยัน
- สถานะงานปิดบัญชีเมื่อสิ้นรอบปี
บริษัทอาจกำหนดผู้ประสานงานและช่วงเวลาติดตามงานร่วมกับสำนักงานบัญชี เพื่อให้ทราบความคืบหน้าและปัญหาที่ต้องแก้ไข
หากสำนักงานบัญชีทำงานผิดพลาด ใครเป็นผู้รับผิดชอบ?
ความรับผิดชอบต้องพิจารณาจากข้อเท็จจริง หน้าที่ตามกฎหมาย และข้อตกลงระหว่างบริษัทกับผู้ให้บริการ ไม่สามารถสรุปได้ว่าฝ่ายใดต้องรับผิดชอบทั้งหมดในทุกกรณี
ตัวอย่างเช่น หากบริษัทไม่แจ้งรายการขายให้ครบถ้วน อาจทำให้ข้อมูลบัญชีคลาดเคลื่อนจากข้อเท็จจริง ขณะที่หากผู้ทำบัญชีได้รับเอกสารครบถ้วนแต่บันทึกผิดพลาด ก็ต้องพิจารณาการปฏิบัติงานของผู้ทำบัญชีและความเสียหายที่เกิดขึ้นด้วย
หากพบข้อผิดพลาดควรรวบรวมหลักฐาน ตรวจสอบสาเหตุ และดำเนินการแก้ไขให้เหมาะสม โดยเฉพาะเมื่อเกี่ยวข้องกับแบบภาษีหรืองบการเงินที่ได้ยื่นไปแล้ว
ก่อนจ้างสำนักงานบัญชีควรตรวจสอบอะไรบ้าง?
นอกจากพิจารณาราคา เจ้าของกิจการควรตรวจสอบประเด็นต่อไปนี้
- ผู้รับผิดชอบงานบัญชีมีคุณสมบัติตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้องหรือไม่
- ขอบเขตงานรายเดือนระบุไว้อย่างชัดเจนหรือไม่
- มีวิธีส่งและติดตามเอกสารอย่างไร
- ได้รับรายงานหรือหลักฐานการดำเนินงานอะไรบ้าง
- มีผู้ประสานงานหลักที่สามารถสอบถามปัญหาได้หรือไม่
- งานประจำปีและงานเพิ่มเติมคิดค่าบริการอย่างไร
- หากยกเลิกบริการ จะส่งมอบข้อมูลบัญชีและเอกสารอย่างไร
การตรวจสอบเหล่านี้ช่วยให้เลือกผู้ให้บริการที่สอดคล้องกับลักษณะงานของบริษัท มากกว่าพิจารณาจากชื่อสำนักงานหรือราคาที่เสนอเพียงอย่างเดียว
KPCS Accounting ดูแลงานบัญชีประเภทใด?
KPCS Accounting หรือ หจก. เคพีซีเอส การบัญชีและภาษีอากร ให้บริการด้านบัญชีและภาษีแก่บริษัท ห้างหุ้นส่วน และผู้ประกอบการ โดยมีบริการที่เกี่ยวข้อง ได้แก่
- รับทำบัญชีรายเดือน สำหรับกิจการที่ต้องการผู้ดูแลงานบัญชีและภาษีอย่างต่อเนื่อง
- รับทำบัญชีรายปีและปิดงบการเงิน สำหรับงานบัญชีและงบการเงินประจำปี
- วางระบบบัญชี สำหรับกิจการที่ต้องการจัดระเบียบกระบวนการทำงานและเอกสารบัญชี
รายละเอียดบริการและค่าบริการขึ้นอยู่กับลักษณะกิจการและขอบเขตงานที่ตกลงกัน
สรุป: สำนักงานบัญชีทำอะไรบ้าง และบริษัทควรคาดหวังอะไร?
สำนักงานบัญชีช่วยดำเนินงานด้านการบันทึกบัญชี การจัดการเอกสาร การจัดทำรายงาน และงานภาษีหรือบัญชีประจำปีตามขอบเขตที่ตกลงกัน
อย่างไรก็ตาม บริษัทไม่ได้หมดหน้าที่รับผิดชอบเมื่อว่าจ้างผู้ทำบัญชีภายนอก เจ้าของกิจการยังต้องจัดเตรียมข้อมูลที่ถูกต้อง ตรวจสอบงานที่เกี่ยวข้อง และจัดให้มีการปฏิบัติตามกฎหมาย การกำหนดขอบเขตบริการ ผู้รับผิดชอบ และวิธีติดตามงานให้ชัดเจนตั้งแต่ต้น จะช่วยให้บริษัทและสำนักงานบัญชีทำงานร่วมกันได้อย่างเป็นระบบ
ให้ KPCS Accounting จัดการเอกสารบัญชีรายเดือนให้เป็นระบบ
ต้องการผู้ช่วยดูแลงานบัญชีของบริษัท? ดูรายละเอียดบริการรับทำบัญชีรายเดือนของ KPCS Accounting เพื่อเลือกขอบเขตงานให้เหมาะกับกิจการ
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับหน้าที่และขอบเขตงานสำนักงานบัญชี
แหล่งอ้างอิงหลัก
กรมพัฒนาธุรกิจการค้า — พระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543
กรมพัฒนาธุรกิจการค้า — ประกาศเรื่อง กำหนดคุณสมบัติและเงื่อนไขของการเป็นผู้ทำบัญชี พ.ศ. 2568
กรมพัฒนาธุรกิจการค้า — ประกาศเรื่อง กำหนดชนิดของบัญชี ข้อความและรายการที่ต้องมีในบัญชี และเอกสารที่ต้องใช้ประกอบการลงบัญชี
กรมสรรพากร — คู่มือผู้เสียภาษีเกี่ยวกับภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย
ปรึกษาทีมงาน KPCS Accounting
แจ้งบริการที่ต้องการหรือข้อมูลเบื้องต้นของกิจการ ทีมงานจะติดต่อกลับเพื่อแนะนำบริการและประเมินขอบเขตงานที่เหมาะสม
