บริษัทร้าง คืออะไร? ถูกขีดชื่อแล้วแก้ยังไง หนี้ ภาษี และกรรมการยังรับผิดไหม
บริษัทร้าง คือบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนที่ถูกนายทะเบียนขีดชื่อออกจากทะเบียนตามกระบวนการของกฎหมาย เช่น กรณีมีเหตุให้เชื่อว่าไม่ได้ดำเนินกิจการแล้ว หรือเลิกกิจการแต่ไม่ดำเนินการชำระบัญชีให้เสร็จตามขั้นตอน เมื่อถูกขีดชื่อออกจากทะเบียนแล้ว นิติบุคคลจะสิ้นสภาพ แต่ไม่ได้หมายความว่า หนี้ ภาษี หรือความรับผิดที่มีอยู่ก่อนหน้านั้นจะหายไปทั้งหมด เพราะกฎหมายยังคงความรับผิดบางส่วนของกรรมการ ผู้จัดการ ผู้ถือหุ้น และเจ้าหนี้ไว้ตามหลักที่เกี่ยวข้อง
บริษัทร้าง คืออะไร?
- บริษัทที่ยังดำเนินกิจการ
- บริษัทที่หยุดกิจการชั่วคราว
- บริษัทที่จดทะเบียนเลิกแล้ว
- บริษัทที่อยู่ระหว่างชำระบัญชี
- บริษัทที่ชำระบัญชีเสร็จแล้ว
ดังนั้นคำว่า “ไม่ทำธุรกิจแล้ว” ไม่ได้แปลว่าเป็น “บริษัทร้าง” โดยอัตโนมัติ ต้องดูสถานะในทะเบียนนิติบุคคลจริง
DBD มีข้อมูลสถานะนิติบุคคลเป็นหนึ่งในข้อมูลทะเบียนที่ประชาชนตรวจสอบได้ และสามารถค้นจากระบบ DBD DataWarehouse+ ได้
บริษัทร้างเกิดจากอะไร?
ตัวอย่างเหตุที่พบได้ เช่น:
- ไม่ดำเนินกิจการมาเป็นเวลานาน
- ไม่ส่งงบการเงินตามหน้าที่
- ติดต่อบริษัทตามที่อยู่จดทะเบียนไม่ได้
- ไม่มีการประกอบกิจการจริง
- จดทะเบียนเลิกแล้ว แต่ไม่ดำเนินการชำระบัญชีให้เสร็จ
- ไม่ยื่นรายงานหรือเอกสารตามขั้นตอนชำระบัญชี
บริษัทไม่ส่งงบ 3 ปี จะกลายเป็นบริษัทร้างไหม?
มีความเสี่ยงเข้าสู่กระบวนการถอนทะเบียนบริษัทร้าง แต่ไม่ใช่เปลี่ยนสถานะอัตโนมัติทันทีเมื่อครบ 3 ปี
นายทะเบียนจะดำเนินการตามกระบวนการ เช่น ตรวจสอบข้อเท็จจริง ส่งหนังสือ หรือดำเนินการตามขั้นตอนก่อนขีดชื่อออกจากทะเบียน
กฎของ DBD ยังระบุกรณีที่สามารถระงับการขีดชื่อได้ เช่น หากบริษัทตอบภายในกำหนดว่ายังประกอบกิจการอยู่ หรือดำเนินการเรื่องผู้ชำระบัญชี/การชำระบัญชีให้ถูกต้องภายในระยะเวลาที่กำหนด
ความรู้จากประสบการณ์ที่นำมาใช้กับทุกบทความ
ด้วยประสบการณ์ด้านบัญชีและภาษีมากกว่า 20 ปี KPCS Accounting นำความเข้าใจจากการดูแลธุรกิจจริงมาถ่ายทอดเป็นบทความด้านบัญชี ภาษี กฎหมายธุรกิจ
และเรื่องสำคัญสำหรับผู้ประกอบการเนื้อหาถูกจัดทำให้เข้าใจง่าย และเชื่อมโยงกับสถานการณ์ที่ผู้ประกอบการพบในการดำเนินธุรกิจ
เพื่อช่วยให้สามารถนำข้อมูลไปใช้ประกอบการตัดสินใจและเตรียมความพร้อมได้อย่างเหมาะสม
เช็กได้อย่างไรว่าบริษัทเป็นบริษัทร้างหรือไม่?
สามารถตรวจสอบสถานะนิติบุคคลผ่าน DBD DataWarehouse+
ค้นหาได้จาก:
- ชื่อบริษัท
- เลขทะเบียนนิติบุคคล
ข้อมูลทะเบียนของ DBD แสดงข้อมูลสำคัญ เช่น:
- สถานะนิติบุคคล
- ประเภทนิติบุคคล
- ทุนจดทะเบียน
- วันที่จัดตั้ง
- ที่อยู่
- วัตถุประสงค์
หากกำลังจะทำธุรกรรมกับบริษัท ควรตรวจสถานะล่าสุดก่อนเสมอ
บริษัทถูกขีดชื่อเป็นบริษัทร้างแล้ว ยังเป็นนิติบุคคลอยู่ไหม?
โดยหลัก สิ้นสภาพนิติบุคคลเมื่อถูกขีดชื่อออกจากทะเบียน
กรมสรรพากรมีแนววินิจฉัยว่า เมื่อห้างหุ้นส่วนหรือบริษัทถูกขีดชื่อออกจากทะเบียนแล้ว ถือว่าสิ้นสภาพนิติบุคคล แต่ความรับผิดที่มีอยู่ของหุ้นส่วนผู้จัดการ กรรมการ ผู้จัดการ หรือผู้ถือหุ้นยังคงอยู่ตามหลักกฎหมาย ดังนั้น “บริษัทหายจากทะเบียน” ไม่ได้หมายความว่าเรื่องทุกอย่างที่เกิดก่อนหน้านั้นหายไปด้วย
บริษัทร้างยังมีหนี้อยู่ไหม?
หนี้เดิมไม่ได้หายไปเพียงเพราะบริษัทถูกขีดชื่อออก
เจ้าหนี้ที่ได้รับความเสียหายจากการที่บริษัทถูกขีดชื่อสามารถใช้สิทธิตามกฎหมาย และในบางกรณีอาจร้องต่อศาลเพื่อให้บริษัทกลับคืนเข้าสู่ทะเบียน เพื่อดำเนินการเกี่ยวกับหนี้หรือสิทธิที่เกี่ยวข้องต่อไป นี่เป็นจุดที่เจ้าของกิจการมักเข้าใจผิดว่า: บริษัทเป็นบริษัทร้างแล้ว = หนี้หมด ไม่ใช่
กรรมการยังต้องรับผิดหรือไม่ ถ้าบริษัทเป็นบริษัทร้าง?
ต้องดูว่ามีความรับผิดอะไรค้างอยู่ก่อนบริษัทถูกขีดชื่อ
แนววินิจฉัยของกรมสรรพากรระบุว่า เมื่อบริษัทหรือห้างฯ ถูกขีดชื่อออก ความรับผิดของกรรมการ ผู้จัดการ หุ้นส่วนผู้จัดการ หรือผู้ถือหุ้นที่มีอยู่เดิมยังสามารถถูกเรียกบังคับได้ตามหลักกฎหมาย จึงไม่ควรเข้าใจว่า การปล่อยให้บริษัทเป็นบริษัทร้างเป็นวิธี “ตัดปัญหาหนี้”
ผู้ถือหุ้นยังต้องรับผิดหรือไม่?
ขึ้นอยู่กับความรับผิดที่มีอยู่เดิม
กรณีบริษัทจำกัด ผู้ถือหุ้นโดยทั่วไปมีความรับผิดจำกัดตามโครงสร้างบริษัท แต่ถ้ายังมีค่าหุ้นค้างชำระหรือมีภาระผูกพันอื่น ก็อาจยังมีความรับผิดในส่วนนั้นได้
หลักสำคัญคือ: การขีดชื่อบริษัทออกจากทะเบียนไม่ได้ล้างความรับผิดเดิมทั้งหมด
บริษัทร้างยังทำธุรกิจต่อได้ไหม?
ไม่ควรดำเนินธุรกิจในชื่อบริษัทที่ถูกขีดชื่อออกจากทะเบียน
เพราะบริษัทสิ้นสภาพนิติบุคคลแล้ว จึงไม่ควรทำธุรกรรมใหม่ เสนอขายสินค้า ทำสัญญา หรือจัดการทรัพย์สินในลักษณะเหมือนบริษัทที่ยังดำรงอยู่ปกติ
หากมีเหตุจำเป็นต้องกลับมาจัดการสิทธิ ทรัพย์สิน หนี้ หรือดำเนินกิจการ อาจต้องดำเนินการให้บริษัทกลับคืนเข้าสู่ทะเบียนก่อน
บริษัทร้างยังมีทรัพย์สินอยู่ ทำอย่างไร?
กรณีนี้ต้องระวังมาก
ถ้าบริษัทถูกขีดชื่อออก แต่ยังมี:
- ที่ดิน
- รถยนต์
- เงินฝาก
- ลูกหนี้
- หุ้น
- ทรัพย์สินอื่น
ไม่ควรดำเนินการโอนหรือจำหน่ายเหมือนบริษัทยังมีสถานะปกติทันที
ควรตรวจสอบก่อนว่าต้องดำเนินการ ขอคืนสถานะบริษัทเข้าสู่ทะเบียน หรือใช้กระบวนการกฎหมายใดเพื่อจัดการทรัพย์สินให้ถูกต้อง
บริษัทร้างกลับคืนสู่ทะเบียนได้ไหม?
ได้ในบางกรณี โดยต้องยื่นคำร้องต่อศาล
มาตรา 1273/4 เปิดทางให้ผู้เกี่ยวข้อง เช่น บริษัท ผู้ถือหุ้น หรือเจ้าหนี้ ร้องต่อศาลเพื่อขอให้บริษัทกลับคืนเข้าสู่ทะเบียน หากศาลเห็นว่ามีเหตุสมควร
เมื่อศาลมีคำสั่งแล้ว นายทะเบียนจะจดชื่อบริษัทกลับคืน และถือว่าบริษัทยังคงมีอยู่เสมือนมิได้ถูกขีดชื่อออก
DBD มีคำสั่งในปี 2569 หลายกรณีที่จดชื่อบริษัทกลับคืนเข้าสู่ทะเบียนตามคำสั่งศาลโดยอาศัยมาตรา 1273/4 จริง
ใครสามารถขอให้บริษัทร้างกลับคืนทะเบียนได้?
โดยหลักผู้ที่ได้รับผลกระทบหรือมีส่วนได้เสียอาจเป็นผู้ดำเนินการ เช่น:
- บริษัท
- ผู้ถือหุ้น
- หุ้นส่วน
- เจ้าหนี้
- บุคคลที่ได้รับความเสียหายจากการขีดชื่อ
ทั้งนี้ต้องยื่นคำร้องต่อศาลและแสดงเหตุผลว่าทำไมจึงควรคืนบริษัทเข้าสู่ทะเบียน
คืนทะเบียนแล้วถือว่าบริษัทเกิดใหม่หรือไม่?
ไม่ใช่การตั้งบริษัทใหม่
เมื่อศาลมีคำสั่งให้คืนทะเบียน หลักของมาตรา 1273/4 คือให้ถือว่าบริษัท ยังคงอยู่ตลอดมาเสมือนมิได้ถูกขีดชื่อออกจากทะเบียน
คำสั่ง DBD ปี 2569 ใช้ข้อความหลักนี้ตรงกันหลายกรณี นี่สำคัญมาก เพราะเกี่ยวกับ:
- หนี้
- สิทธิ
- ทรัพย์สิน
- ภาษี
- สัญญา
- การดำเนินคดี
บริษัทร้างยังมีภาษีค้างได้ไหม?
กรมสรรพากรมีแนววินิจฉัยกรณีบริษัทถูกขีดชื่อออกจากทะเบียนแต่ยังมีรายได้และมีภาษีที่ไม่ได้ยื่น โดยกรมสรรพากรถือว่าตนเป็นเจ้าหนี้ผู้ได้รับความเสียหาย และต้องดำเนินการตามกฎหมายเพื่อขอให้บริษัทกลับเข้าสู่ทะเบียนก่อนตรวจสอบและประเมินภาษีต่อไป ดังนั้นการเป็นบริษัทร้าง ไม่ได้ทำให้หนี้ภาษีหาย
ถ้าบริษัทร้างค้าง ภ.ง.ด.50 ต้องทำอย่างไร?
หากมีรอบบัญชีที่ยังมีหน้าที่แต่ไม่ได้ยื่น ภ.ง.ด.50 ควรตรวจสอบให้ครบว่า:
- ค้างแบบปีไหน
- มีรายได้หรือไม่
- มีงบการเงินหรือไม่
- มีภาษีค้างหรือไม่
- มีเบี้ยปรับ/เงินเพิ่มหรือไม่
- บริษัทถูกขีดชื่อเมื่อใด
จากนั้นจึงวางขั้นตอนว่าจะต้อง:
- ขอคืนทะเบียนก่อนหรือไม่
- จัดทำบัญชีและงบย้อนหลัง
- ยื่นแบบภาษีที่ค้าง
- ชำระภาษี เบี้ยปรับ และเงินเพิ่มที่เกี่ยวข้อง
ไม่ควรแก้ทีละเรื่องโดยไม่ตรวจสถานะ DBD และกรมสรรพากรควบคู่กัน
บริษัทร้างกับบริษัทที่จดทะเบียนเลิก ต่างกันอย่างไร?
ต่างกันชัดเจน
สถานะ | ความหมาย |
ยังดำเนินกิจการ | บริษัทมีสถานะปกติ |
จดทะเบียนเลิก | บริษัทเข้าสู่กระบวนการชำระบัญชี |
อยู่ระหว่างชำระบัญชี | ยังมีอยู่เท่าที่จำเป็นเพื่อปิดกิจการ |
ชำระบัญชีเสร็จ | ปิดบริษัทตามขั้นตอน |
บริษัทร้าง | ถูกนายทะเบียนขีดชื่อออกจากทะเบียน |
ดังนั้นการ จดเลิกบริษัทอย่างถูกต้อง ไม่ใช่เรื่องเดียวกับการ “ปล่อยทิ้งจนเป็นบริษัทร้าง”
ปล่อยบริษัทไม่ทำอะไรเลยให้เป็นบริษัทร้างได้ไหม?
ไม่ควร
เพราะยังอาจเกิดปัญหา:
- งบการเงินค้าง
- ภาษีค้าง
- ค่าปรับ
- เจ้าหนี้
- ทรัพย์สินค้างในชื่อบริษัท
- ความรับผิดของกรรมการ/ผู้เกี่ยวข้อง
- ต้องใช้ขั้นตอนศาลหากต้องการคืนสถานะ
ถ้าไม่ต้องการดำเนินกิจการต่อ การ จดทะเบียนเลิกและชำระบัญชีให้เสร็จ จะเป็นทางที่เป็นระบบและชัดเจนกว่า
อยากปิดบริษัท ควรทำอย่างไรแทนการปล่อยให้ร้าง?
โดยทั่วไปควรดำเนินตามลำดับ:
จดทะเบียนเลิกบริษัท
↓
แต่งตั้งผู้ชำระบัญชี
↓
จัดทำและปิดบัญชี
↓
จัดการหนี้/ทรัพย์สิน
↓
ยื่นภาษีที่เกี่ยวข้อง
↓
จดทะเบียนเสร็จการชำระบัญชี
ถ้าอยู่ในระบบ VAT ก็ต้องดูขั้นตอนกับกรมสรรพากรแยกด้วย เพราะสถานะ VAT ไม่ได้สิ้นสุดเพียงแค่แจ้งเลิกบริษัทกับ DBD เท่านั้น
สรุปบริษัทร้างแบบสั้น
คำถาม | คำตอบ |
บริษัทร้างคืออะไร | บริษัทที่ถูกนายทะเบียนขีดชื่อออกจากทะเบียน |
ไม่ส่งงบ 3 ปี = ร้างทันทีไหม | ไม่ใช่อัตโนมัติ ต้องผ่านกระบวนการ |
ยังมีหนี้อยู่ไหม | หนี้เดิมยังอาจเรียกร้องได้ |
ภาษีค้างหายไหม | ไม่หาย |
กรรมการยังรับผิดไหม | ความรับผิดเดิมบางส่วนยังคงอยู่ |
ผู้ถือหุ้นยังรับผิดไหม | ต้องดูค่าหุ้นค้างและภาระเดิม |
ทำธุรกิจต่อได้ไหม | ไม่ควรจนกว่าจะคืนทะเบียน |
คืนทะเบียนได้ไหม | ได้บางกรณีผ่านคำสั่งศาล |
เช็กสถานะที่ไหน | DBD DataWarehouse+ |
ถ้าไม่ทำธุรกิจต่อควรทำอะไร | จดเลิกและชำระบัญชีให้ครบ |
คำถามที่คนพิมพ์ค้นจริงเกี่ยวกับบริษัทร้าง
แหล่งอ้างอิงหลัก
กรมพัฒนาธุรกิจการค้า — ข้อมูลทะเบียนและสถานะนิติบุคคล / DBD DataWarehouse+
กรมพัฒนาธุรกิจการค้า — หลักเกณฑ์การถอนทะเบียนห้างหุ้นส่วนและบริษัทร้าง
กรมพัฒนาธุรกิจการค้า — คำสั่งจดชื่อบริษัทกลับคืนเข้าสู่ทะเบียนตามมาตรา 1273/4 (ตัวอย่างปี 2569)
กรมสรรพากร — กค 0702/8123 กรณีห้างหุ้นส่วนถูกขีดชื่อออกจากทะเบียน
กรมสรรพากร — 0706/4801 การประเมินภาษีกรณีบริษัทถูกขีดชื่อเป็นบริษัทร้าง
ปรึกษาทีมงาน KPCS Accounting
แจ้งบริการที่ต้องการหรือข้อมูลเบื้องต้นของกิจการ ทีมงานจะติดต่อกลับเพื่อแนะนำบริการและประเมินขอบเขตงานที่เหมาะสม
