บริษัทร้าง คืออะไร? ถูกขีดชื่อแล้วแก้ยังไง หนี้ ภาษี และกรรมการยังรับผิดไหม

บริษัทร้าง คือบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนที่ถูกนายทะเบียนขีดชื่อออกจากทะเบียนตามกระบวนการของกฎหมาย เช่น กรณีมีเหตุให้เชื่อว่าไม่ได้ดำเนินกิจการแล้ว หรือเลิกกิจการแต่ไม่ดำเนินการชำระบัญชีให้เสร็จตามขั้นตอน เมื่อถูกขีดชื่อออกจากทะเบียนแล้ว นิติบุคคลจะสิ้นสภาพ แต่ไม่ได้หมายความว่า หนี้ ภาษี หรือความรับผิดที่มีอยู่ก่อนหน้านั้นจะหายไปทั้งหมด เพราะกฎหมายยังคงความรับผิดบางส่วนของกรรมการ ผู้จัดการ ผู้ถือหุ้น และเจ้าหนี้ไว้ตามหลักที่เกี่ยวข้อง

บริษัทร้าง คืออะไร?

  • บริษัทที่ยังดำเนินกิจการ
  • บริษัทที่หยุดกิจการชั่วคราว
  • บริษัทที่จดทะเบียนเลิกแล้ว
  • บริษัทที่อยู่ระหว่างชำระบัญชี
  • บริษัทที่ชำระบัญชีเสร็จแล้ว

ดังนั้นคำว่า “ไม่ทำธุรกิจแล้ว” ไม่ได้แปลว่าเป็น “บริษัทร้าง” โดยอัตโนมัติ ต้องดูสถานะในทะเบียนนิติบุคคลจริง
DBD มีข้อมูลสถานะนิติบุคคลเป็นหนึ่งในข้อมูลทะเบียนที่ประชาชนตรวจสอบได้ และสามารถค้นจากระบบ DBD DataWarehouse+ ได้

บริษัทร้างเกิดจากอะไร?

ตัวอย่างเหตุที่พบได้ เช่น:

  • ไม่ดำเนินกิจการมาเป็นเวลานาน
  • ไม่ส่งงบการเงินตามหน้าที่
  • ติดต่อบริษัทตามที่อยู่จดทะเบียนไม่ได้
  • ไม่มีการประกอบกิจการจริง
  • จดทะเบียนเลิกแล้ว แต่ไม่ดำเนินการชำระบัญชีให้เสร็จ
  • ไม่ยื่นรายงานหรือเอกสารตามขั้นตอนชำระบัญชี

บริษัทไม่ส่งงบ 3 ปี จะกลายเป็นบริษัทร้างไหม?

มีความเสี่ยงเข้าสู่กระบวนการถอนทะเบียนบริษัทร้าง แต่ไม่ใช่เปลี่ยนสถานะอัตโนมัติทันทีเมื่อครบ 3 ปี
นายทะเบียนจะดำเนินการตามกระบวนการ เช่น ตรวจสอบข้อเท็จจริง ส่งหนังสือ หรือดำเนินการตามขั้นตอนก่อนขีดชื่อออกจากทะเบียน
กฎของ DBD ยังระบุกรณีที่สามารถระงับการขีดชื่อได้ เช่น หากบริษัทตอบภายในกำหนดว่ายังประกอบกิจการอยู่ หรือดำเนินการเรื่องผู้ชำระบัญชี/การชำระบัญชีให้ถูกต้องภายในระยะเวลาที่กำหนด

ความรู้จากประสบการณ์ที่นำมาใช้กับทุกบทความ

ด้วยประสบการณ์ด้านบัญชีและภาษีมากกว่า 20 ปี KPCS Accounting นำความเข้าใจจากการดูแลธุรกิจจริงมาถ่ายทอดเป็นบทความด้านบัญชี ภาษี กฎหมายธุรกิจ
และเรื่องสำคัญสำหรับผู้ประกอบการเนื้อหาถูกจัดทำให้เข้าใจง่าย และเชื่อมโยงกับสถานการณ์ที่ผู้ประกอบการพบในการดำเนินธุรกิจ
เพื่อช่วยให้สามารถนำข้อมูลไปใช้ประกอบการตัดสินใจและเตรียมความพร้อมได้อย่างเหมาะสม

เช็กได้อย่างไรว่าบริษัทเป็นบริษัทร้างหรือไม่?

สามารถตรวจสอบสถานะนิติบุคคลผ่าน DBD DataWarehouse+
ค้นหาได้จาก:

  • ชื่อบริษัท
  • เลขทะเบียนนิติบุคคล

ข้อมูลทะเบียนของ DBD แสดงข้อมูลสำคัญ เช่น:

  • สถานะนิติบุคคล
  • ประเภทนิติบุคคล
  • ทุนจดทะเบียน
  • วันที่จัดตั้ง
  • ที่อยู่
  • วัตถุประสงค์

หากกำลังจะทำธุรกรรมกับบริษัท ควรตรวจสถานะล่าสุดก่อนเสมอ

บริษัทถูกขีดชื่อเป็นบริษัทร้างแล้ว ยังเป็นนิติบุคคลอยู่ไหม?

โดยหลัก สิ้นสภาพนิติบุคคลเมื่อถูกขีดชื่อออกจากทะเบียน
กรมสรรพากรมีแนววินิจฉัยว่า เมื่อห้างหุ้นส่วนหรือบริษัทถูกขีดชื่อออกจากทะเบียนแล้ว ถือว่าสิ้นสภาพนิติบุคคล แต่ความรับผิดที่มีอยู่ของหุ้นส่วนผู้จัดการ กรรมการ ผู้จัดการ หรือผู้ถือหุ้นยังคงอยู่ตามหลักกฎหมาย ดังนั้น “บริษัทหายจากทะเบียน” ไม่ได้หมายความว่าเรื่องทุกอย่างที่เกิดก่อนหน้านั้นหายไปด้วย

บริษัทร้างยังมีหนี้อยู่ไหม?

หนี้เดิมไม่ได้หายไปเพียงเพราะบริษัทถูกขีดชื่อออก
เจ้าหนี้ที่ได้รับความเสียหายจากการที่บริษัทถูกขีดชื่อสามารถใช้สิทธิตามกฎหมาย และในบางกรณีอาจร้องต่อศาลเพื่อให้บริษัทกลับคืนเข้าสู่ทะเบียน เพื่อดำเนินการเกี่ยวกับหนี้หรือสิทธิที่เกี่ยวข้องต่อไป นี่เป็นจุดที่เจ้าของกิจการมักเข้าใจผิดว่า: บริษัทเป็นบริษัทร้างแล้ว = หนี้หมด ไม่ใช่

กรรมการยังต้องรับผิดหรือไม่ ถ้าบริษัทเป็นบริษัทร้าง?

ต้องดูว่ามีความรับผิดอะไรค้างอยู่ก่อนบริษัทถูกขีดชื่อ
แนววินิจฉัยของกรมสรรพากรระบุว่า เมื่อบริษัทหรือห้างฯ ถูกขีดชื่อออก ความรับผิดของกรรมการ ผู้จัดการ หุ้นส่วนผู้จัดการ หรือผู้ถือหุ้นที่มีอยู่เดิมยังสามารถถูกเรียกบังคับได้ตามหลักกฎหมาย จึงไม่ควรเข้าใจว่า การปล่อยให้บริษัทเป็นบริษัทร้างเป็นวิธี “ตัดปัญหาหนี้”

ผู้ถือหุ้นยังต้องรับผิดหรือไม่?

ขึ้นอยู่กับความรับผิดที่มีอยู่เดิม
กรณีบริษัทจำกัด ผู้ถือหุ้นโดยทั่วไปมีความรับผิดจำกัดตามโครงสร้างบริษัท แต่ถ้ายังมีค่าหุ้นค้างชำระหรือมีภาระผูกพันอื่น ก็อาจยังมีความรับผิดในส่วนนั้นได้
หลักสำคัญคือ: การขีดชื่อบริษัทออกจากทะเบียนไม่ได้ล้างความรับผิดเดิมทั้งหมด

บริษัทร้างยังทำธุรกิจต่อได้ไหม?

ไม่ควรดำเนินธุรกิจในชื่อบริษัทที่ถูกขีดชื่อออกจากทะเบียน
เพราะบริษัทสิ้นสภาพนิติบุคคลแล้ว จึงไม่ควรทำธุรกรรมใหม่ เสนอขายสินค้า ทำสัญญา หรือจัดการทรัพย์สินในลักษณะเหมือนบริษัทที่ยังดำรงอยู่ปกติ
หากมีเหตุจำเป็นต้องกลับมาจัดการสิทธิ ทรัพย์สิน หนี้ หรือดำเนินกิจการ อาจต้องดำเนินการให้บริษัทกลับคืนเข้าสู่ทะเบียนก่อน

บริษัทร้างยังมีทรัพย์สินอยู่ ทำอย่างไร?

กรณีนี้ต้องระวังมาก
ถ้าบริษัทถูกขีดชื่อออก แต่ยังมี:

  • ที่ดิน
  • รถยนต์
  • เงินฝาก
  • ลูกหนี้
  • หุ้น
  • ทรัพย์สินอื่น

ไม่ควรดำเนินการโอนหรือจำหน่ายเหมือนบริษัทยังมีสถานะปกติทันที
ควรตรวจสอบก่อนว่าต้องดำเนินการ ขอคืนสถานะบริษัทเข้าสู่ทะเบียน หรือใช้กระบวนการกฎหมายใดเพื่อจัดการทรัพย์สินให้ถูกต้อง

บริษัทร้างกลับคืนสู่ทะเบียนได้ไหม?

ได้ในบางกรณี โดยต้องยื่นคำร้องต่อศาล
มาตรา 1273/4 เปิดทางให้ผู้เกี่ยวข้อง เช่น บริษัท ผู้ถือหุ้น หรือเจ้าหนี้ ร้องต่อศาลเพื่อขอให้บริษัทกลับคืนเข้าสู่ทะเบียน หากศาลเห็นว่ามีเหตุสมควร
เมื่อศาลมีคำสั่งแล้ว นายทะเบียนจะจดชื่อบริษัทกลับคืน และถือว่าบริษัทยังคงมีอยู่เสมือนมิได้ถูกขีดชื่อออก
DBD มีคำสั่งในปี 2569 หลายกรณีที่จดชื่อบริษัทกลับคืนเข้าสู่ทะเบียนตามคำสั่งศาลโดยอาศัยมาตรา 1273/4 จริง

ใครสามารถขอให้บริษัทร้างกลับคืนทะเบียนได้?

โดยหลักผู้ที่ได้รับผลกระทบหรือมีส่วนได้เสียอาจเป็นผู้ดำเนินการ เช่น:

  • บริษัท
  • ผู้ถือหุ้น
  • หุ้นส่วน
  • เจ้าหนี้
  • บุคคลที่ได้รับความเสียหายจากการขีดชื่อ

ทั้งนี้ต้องยื่นคำร้องต่อศาลและแสดงเหตุผลว่าทำไมจึงควรคืนบริษัทเข้าสู่ทะเบียน

คืนทะเบียนแล้วถือว่าบริษัทเกิดใหม่หรือไม่?

ไม่ใช่การตั้งบริษัทใหม่
เมื่อศาลมีคำสั่งให้คืนทะเบียน หลักของมาตรา 1273/4 คือให้ถือว่าบริษัท ยังคงอยู่ตลอดมาเสมือนมิได้ถูกขีดชื่อออกจากทะเบียน
คำสั่ง DBD ปี 2569 ใช้ข้อความหลักนี้ตรงกันหลายกรณี นี่สำคัญมาก เพราะเกี่ยวกับ:

  • หนี้
  • สิทธิ
  • ทรัพย์สิน
  • ภาษี
  • สัญญา
  • การดำเนินคดี

บริษัทร้างยังมีภาษีค้างได้ไหม?

กรมสรรพากรมีแนววินิจฉัยกรณีบริษัทถูกขีดชื่อออกจากทะเบียนแต่ยังมีรายได้และมีภาษีที่ไม่ได้ยื่น โดยกรมสรรพากรถือว่าตนเป็นเจ้าหนี้ผู้ได้รับความเสียหาย และต้องดำเนินการตามกฎหมายเพื่อขอให้บริษัทกลับเข้าสู่ทะเบียนก่อนตรวจสอบและประเมินภาษีต่อไป ดังนั้นการเป็นบริษัทร้าง ไม่ได้ทำให้หนี้ภาษีหาย

ถ้าบริษัทร้างค้าง ภ.ง.ด.50 ต้องทำอย่างไร?

หากมีรอบบัญชีที่ยังมีหน้าที่แต่ไม่ได้ยื่น ภ.ง.ด.50 ควรตรวจสอบให้ครบว่า:

  • ค้างแบบปีไหน
  • มีรายได้หรือไม่
  • มีงบการเงินหรือไม่
  • มีภาษีค้างหรือไม่
  • มีเบี้ยปรับ/เงินเพิ่มหรือไม่
  • บริษัทถูกขีดชื่อเมื่อใด

จากนั้นจึงวางขั้นตอนว่าจะต้อง:

  • ขอคืนทะเบียนก่อนหรือไม่
  • จัดทำบัญชีและงบย้อนหลัง
  • ยื่นแบบภาษีที่ค้าง
  • ชำระภาษี เบี้ยปรับ และเงินเพิ่มที่เกี่ยวข้อง

ไม่ควรแก้ทีละเรื่องโดยไม่ตรวจสถานะ DBD และกรมสรรพากรควบคู่กัน

บริษัทร้างกับบริษัทที่จดทะเบียนเลิก ต่างกันอย่างไร?

ต่างกันชัดเจน

ยังดำเนินกิจการ

บริษัทมีสถานะปกติ

จดทะเบียนเลิก

บริษัทเข้าสู่กระบวนการชำระบัญชี

อยู่ระหว่างชำระบัญชี

ยังมีอยู่เท่าที่จำเป็นเพื่อปิดกิจการ

ชำระบัญชีเสร็จ

ปิดบริษัทตามขั้นตอน

บริษัทร้าง

ถูกนายทะเบียนขีดชื่อออกจากทะเบียน

ดังนั้นการ จดเลิกบริษัทอย่างถูกต้อง ไม่ใช่เรื่องเดียวกับการ “ปล่อยทิ้งจนเป็นบริษัทร้าง”

ปล่อยบริษัทไม่ทำอะไรเลยให้เป็นบริษัทร้างได้ไหม?

ไม่ควร
เพราะยังอาจเกิดปัญหา:

  • งบการเงินค้าง
  • ภาษีค้าง
  • ค่าปรับ
  • เจ้าหนี้
  • ทรัพย์สินค้างในชื่อบริษัท
  • ความรับผิดของกรรมการ/ผู้เกี่ยวข้อง
  • ต้องใช้ขั้นตอนศาลหากต้องการคืนสถานะ

ถ้าไม่ต้องการดำเนินกิจการต่อ การ จดทะเบียนเลิกและชำระบัญชีให้เสร็จ จะเป็นทางที่เป็นระบบและชัดเจนกว่า

อยากปิดบริษัท ควรทำอย่างไรแทนการปล่อยให้ร้าง?

โดยทั่วไปควรดำเนินตามลำดับ:
จดทะเบียนเลิกบริษัท
↓
แต่งตั้งผู้ชำระบัญชี
↓
จัดทำและปิดบัญชี
↓
จัดการหนี้/ทรัพย์สิน
↓
ยื่นภาษีที่เกี่ยวข้อง
↓
จดทะเบียนเสร็จการชำระบัญชี
ถ้าอยู่ในระบบ VAT ก็ต้องดูขั้นตอนกับกรมสรรพากรแยกด้วย เพราะสถานะ VAT ไม่ได้สิ้นสุดเพียงแค่แจ้งเลิกบริษัทกับ DBD เท่านั้น

สรุปบริษัทร้างแบบสั้น

บริษัทร้างคืออะไร

บริษัทที่ถูกนายทะเบียนขีดชื่อออกจากทะเบียน

ไม่ส่งงบ 3 ปี = ร้างทันทีไหม

ไม่ใช่อัตโนมัติ ต้องผ่านกระบวนการ

ยังมีหนี้อยู่ไหม

หนี้เดิมยังอาจเรียกร้องได้

ภาษีค้างหายไหม

ไม่หาย

กรรมการยังรับผิดไหม

ความรับผิดเดิมบางส่วนยังคงอยู่

ผู้ถือหุ้นยังรับผิดไหม

ต้องดูค่าหุ้นค้างและภาระเดิม

ทำธุรกิจต่อได้ไหม

ไม่ควรจนกว่าจะคืนทะเบียน

คืนทะเบียนได้ไหม

ได้บางกรณีผ่านคำสั่งศาล

เช็กสถานะที่ไหน

DBD DataWarehouse+

ถ้าไม่ทำธุรกิจต่อควรทำอะไร

จดเลิกและชำระบัญชีให้ครบ

คำถามที่คนพิมพ์ค้นจริงเกี่ยวกับบริษัทร้าง

A: บริษัทร้างคือบริษัทที่ถูกนายทะเบียนขีดชื่อออกจากทะเบียนนิติบุคคลตามกระบวนการของกฎหมาย ทำให้บริษัทสิ้นสภาพนิติบุคคล แต่ความรับผิดเดิมบางส่วนยังคงอยู่

A: มีความเสี่ยงเข้าสู่กระบวนการถอนทะเบียน แต่ไม่ได้หมายความว่าครบ 3 ปีแล้วจะเปลี่ยนสถานะเป็นบริษัทร้างโดยอัตโนมัติ ต้องผ่านกระบวนการของนายทะเบียนก่อน

A: หนี้เดิมยังอาจเรียกร้องได้ การถูกขีดชื่อออกจากทะเบียนไม่ได้ทำให้หนี้หรือความรับผิดที่มีอยู่ก่อนหน้านั้นหายไป

A: ได้ หากบริษัทมีภาษีค้างหรือมีรายได้ที่ไม่ได้ยื่นแบบ หนี้ภาษียังอาจถูกดำเนินการตามกฎหมายได้

A: ต้องดำเนินการขอให้บริษัทกลับคืนเข้าสู่ทะเบียนก่อน โดยกรณีตามมาตรา 1273/4 ต้องยื่นคำร้องต่อศาล และเมื่อศาลมีคำสั่ง นายทะเบียนจึงจดชื่อบริษัทกลับคืน

A: ไม่ใช่ เพราะการคืนทะเบียนตามมาตรา 1273/4 ต้องมีคำสั่งศาลก่อน แล้วจึงดำเนินการให้นายทะเบียนจดชื่อกลับคืน

A: ไม่ควรดำเนินการเสมือนบริษัทมีสถานะปกติ เพราะบริษัทถูกขีดชื่อออกจากทะเบียนแล้ว หากยังมีทรัพย์สินควรตรวจขั้นตอนทางกฎหมายก่อนดำเนินการ

A: ไม่เหมือนกัน บริษัทที่จดทะเบียนเลิกจะเข้าสู่กระบวนการชำระบัญชี ส่วนบริษัทร้างเกิดจากการถูกนายทะเบียนขีดชื่อออกจากทะเบียน

A: สามารถตรวจสอบสถานะนิติบุคคลผ่านระบบ DBD DataWarehouse+ โดยใช้ชื่อบริษัทหรือเลขทะเบียนนิติบุคคล

A: ไม่แนะนำ เพราะอาจเหลือภาระเรื่องงบ ภาษี เจ้าหนี้ และทรัพย์สินค้างอยู่ การจดทะเบียนเลิกและชำระบัญชีให้เสร็จเป็นวิธีที่ชัดเจนกว่า

แหล่งอ้างอิงหลัก

กรมพัฒนาธุรกิจการค้า — ข้อมูลทะเบียนและสถานะนิติบุคคล / DBD DataWarehouse+
กรมพัฒนาธุรกิจการค้า — หลักเกณฑ์การถอนทะเบียนห้างหุ้นส่วนและบริษัทร้าง
กรมพัฒนาธุรกิจการค้า — คำสั่งจดชื่อบริษัทกลับคืนเข้าสู่ทะเบียนตามมาตรา 1273/4 (ตัวอย่างปี 2569)
กรมสรรพากร — กค 0702/8123 กรณีห้างหุ้นส่วนถูกขีดชื่อออกจากทะเบียน
กรมสรรพากร — 0706/4801 การประเมินภาษีกรณีบริษัทถูกขีดชื่อเป็นบริษัทร้าง

ปรึกษาทีมงาน KPCS Accounting

แจ้งบริการที่ต้องการหรือข้อมูลเบื้องต้นของกิจการ ทีมงานจะติดต่อกลับเพื่อแนะนำบริการและประเมินขอบเขตงานที่เหมาะสม