เงินได้ที่ได้รับยกเว้นภาษีมีอะไรบ้าง? สรุปมาตรา 42 พร้อมตัวอย่าง

ทำความเข้าใจเงินได้ที่ไม่ต้องนำมารวมคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ตามมาตรา 42 แห่งประมวลรัษฎากร พร้อมตัวอย่างเงินได้ที่ได้รับยกเว้น เงื่อนไขสำคัญ และข้อควรระวังสำหรับพนักงานและผู้ประกอบการ

เงินได้ที่ได้รับยกเว้นภาษี คืออะไร?
เงินได้ที่ได้รับยกเว้นภาษี คือ เงินได้ที่กฎหมายกำหนดให้ไม่ต้องนำมารวมคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาเมื่อเข้าเงื่อนไข เช่น ค่าเบี้ยเลี้ยงเดินทางเพื่อปฏิบัติงาน ค่าสินไหมทดแทนบางประเภท และดอกเบี้ยเงินฝากที่ได้รับสิทธิยกเว้น โดยข้อยกเว้นสำคัญอยู่ในมาตรา 42 แห่งประมวลรัษฎากร รวมถึงกฎหมายลำดับรองที่เกี่ยวข้อง

เงินได้ที่ได้รับยกเว้นภาษีมีอะไรบ้าง?

เงินได้ที่ได้รับยกเว้นภาษีมีหลายประเภท โดยแต่ละประเภทมีเงื่อนไขแตกต่างกัน ตัวอย่างที่สำคัญ ได้แก่

1. ค่าเบี้ยเลี้ยงและค่าพาหนะในการปฏิบัติงาน

ค่าใช้จ่ายที่ลูกจ้างหรือผู้ปฏิบัติงานจ่ายไปโดยสุจริตตามความจำเป็นในการทำงาน อาจได้รับยกเว้นภาษีตามมาตรา 42(1) หากเข้าเงื่อนไขตามกฎหมาย
ตัวอย่างเช่น พนักงานเดินทางไปพบลูกค้าต่างจังหวัดและได้รับเงินคืนเป็นค่าเดินทางที่เกิดขึ้นจริง

2. ค่าพาหนะและเบี้ยเลี้ยงตามอัตราที่รัฐบาลกำหนด

ค่าพาหนะและเบี้ยเลี้ยงเดินทางที่เข้าเงื่อนไขตามอัตราและหลักเกณฑ์ที่รัฐบาลกำหนด อาจได้รับยกเว้นตามมาตรา 42(2)

3. ค่าเดินทางเข้ารับงานครั้งแรกหรือกลับถิ่นเดิม

เงินค่าเดินทางที่นายจ้างจ่ายให้ลูกจ้างสำหรับการเดินทางจากต่างถิ่นเข้ารับงานครั้งแรก หรือกลับถิ่นเดิมเมื่อสิ้นสุดการจ้าง อาจได้รับยกเว้นตามมาตรา 42(3) โดยต้องเป็นไปตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด

4. เงินเพิ่มพิเศษและค่าเช่าบ้านบางประเภทของเจ้าหน้าที่รัฐ

เงินเพิ่มพิเศษประจำตำแหน่ง ค่าเช่าบ้าน หรือประโยชน์จากที่พักสำหรับเจ้าหน้าที่สถานทูตหรือสถานกงสุลไทยในต่างประเทศตามที่กฎหมายกำหนด

5. เงินได้จากการจำหน่ายอากรแสตมป์บางประเภท

เงินได้จากการขายหรือส่วนลดจากการซื้ออากรแสตมป์หรือแสตมป์ไปรษณียากรของรัฐบาลตามลักษณะที่กฎหมายกำหนด

6. เบี้ยประชุมและค่าตอบแทนจากราชการบางประเภท

เบี้ยประชุมกรรมาธิการหรือกรรมการ รวมถึงค่าสอนและค่าสอบที่หน่วยงานราชการหรือสถานศึกษาของทางราชการจ่ายตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด

7. ดอกเบี้ยเงินฝากบางประเภท

ดอกเบี้ยจากสลากออมสินและเงินฝากบางประเภทได้รับยกเว้นภาษีตามกฎหมาย
สำหรับดอกเบี้ยเงินฝากออมทรัพย์ของธนาคารในประเทศไทย อาจได้รับยกเว้นเมื่อดอกเบี้ยรวมไม่เกิน 20,000 บาทต่อปีภาษี และเข้าเงื่อนไขที่กำหนด

8. ค่าสินไหมทดแทนและเงินประกันภัยบางกรณี

ค่าสินไหมทดแทนเพื่อละเมิด เงินจากการประกันภัย และเงินฌาปนกิจสงเคราะห์บางประเภทได้รับยกเว้นตามมาตรา 42(13) โดยต้องพิจารณาลักษณะของเงินที่ได้รับ

9. เงินได้จากสลากบำรุงกาชาดไทย

เงินรางวัลหรือเงินได้จากการจำหน่ายสลากบำรุงกาชาดไทยตามประเภทและเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด

10. ดอกเบี้ยจากการคืนภาษีอากร

ดอกเบี้ยที่ได้รับจากการคืนเงินภาษีอากรตามประมวลรัษฎากรได้รับยกเว้นตามมาตรา 42(16)

11. เงินได้จากการจำหน่ายสลากกินแบ่งรัฐบาล

เงินได้จากการจำหน่ายหรือส่วนลดจากการจำหน่ายสลากกินแบ่งของรัฐบาลตามที่กฎหมายกำหนด ซึ่งต้องแยกจากเงินรางวัลของผู้ซื้อสลาก
รายการข้างต้นเป็นตัวอย่างสำคัญ ไม่ใช่ข้อยกเว้นทั้งหมด และการได้รับยกเว้นต้องพิจารณาข้อกฎหมายที่ใช้กับปีภาษีนั้นด้วย

ตารางสรุปเงินได้ที่ได้รับยกเว้นภาษี

ค่าเบี้ยเลี้ยงเดินทาง

เดินทางไปทำงานต่างจังหวัด

ต้องเข้าเงื่อนไขการปฏิบัติงาน

ค่าเดินทางเข้ารับงาน

เดินทางจากต่างถิ่น

ต้องเป็นกรณีที่กฎหมายกำหนด

เบี้ยประชุมบางประเภท

เบี้ยประชุมจากราชการ

ต้องเป็นการจ่ายที่เข้าเกณฑ์

ดอกเบี้ยออมทรัพย์

ดอกเบี้ยเงินฝากธนาคาร

รวมไม่เกิน 20,000 บาทและเข้าเงื่อนไข

ค่าสินไหมทดแทน

เงินชดเชยความเสียหาย

ต้องพิจารณาลักษณะเงิน

ดอกเบี้ยคืนภาษี

ดอกเบี้ยจากกรมสรรพากร

เป็นการคืนภาษีตามกฎหมาย

ความรู้จากประสบการณ์ที่นำมาใช้กับทุกบทความ

ด้วยประสบการณ์ด้านบัญชีและภาษีมากกว่า 30 ปี KPCS Accounting นำความเข้าใจจากการดูแลธุรกิจจริงมาถ่ายทอดเป็นบทความด้านบัญชี ภาษี กฎหมายธุรกิจ
และเรื่องสำคัญสำหรับผู้ประกอบการเนื้อหาถูกจัดทำให้เข้าใจง่าย และเชื่อมโยงกับสถานการณ์ที่ผู้ประกอบการพบในการดำเนินธุรกิจ
เพื่อช่วยให้สามารถนำข้อมูลไปใช้ประกอบการตัดสินใจและเตรียมความพร้อมได้อย่างเหมาะสม

เงินได้ยกเว้นภาษี ต่างจากค่าลดหย่อนภาษีอย่างไร?

เงินได้ที่ได้รับยกเว้นภาษีและค่าลดหย่อนภาษีมีผลต่อการคำนวณภาษีแตกต่างกัน
เงินได้ที่ได้รับยกเว้นภาษี คือ เงินได้ที่กฎหมายกำหนดให้ไม่ต้องนำมารวมคำนวณภาษีเมื่อเข้าเงื่อนไข เช่น ค่าเบี้ยเลี้ยงเดินทางที่ได้รับยกเว้นตามกฎหมาย
ค่าลดหย่อนภาษี คือ สิทธิที่นำไปหักลดหย่อนในการคำนวณเงินได้สุทธิตามหลักเกณฑ์ เช่น ค่าลดหย่อนส่วนตัวและค่าลดหย่อนอื่นที่กฎหมายอนุญาต

ความหมาย

เงินได้ที่ไม่ต้องรวมคำนวณภาษี

สิทธิหักลดหย่อนตามกฎหมาย

ขั้นตอน

พิจารณาก่อนรวมเงินได้ที่ต้องเสียภาษี

หักตามขั้นตอนคำนวณเงินได้สุทธิ

ตัวอย่าง

ค่าเบี้ยเลี้ยงที่เข้าเกณฑ์ยกเว้น

ค่าลดหย่อนส่วนตัว

เงื่อนไข

ขึ้นอยู่กับประเภทเงินได้

ขึ้นอยู่กับสิทธิลดหย่อน

เงินได้ที่ได้รับยกเว้นภาษีเกี่ยวข้องกับบริษัทและพนักงานอย่างไร?

สำหรับบริษัท การจ่ายเงินให้พนักงานอาจมีผลทั้งต่อภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาของพนักงานและภาษีเงินได้นิติบุคคลของกิจการ
ด้านพนักงาน
พนักงานควรตรวจสอบว่าเงินที่ได้รับเป็นค่าตอบแทนจากการทำงาน หรือเป็นเงินได้ที่ได้รับยกเว้นภาษีตามเงื่อนไขของกฎหมาย
ตัวอย่างเช่น เงินค่าเดินทางเพื่อปฏิบัติงานจริงอาจมีหลักเกณฑ์ต่างจากเงินช่วยเหลือค่าเดินทางที่นายจ้างจ่ายเป็นประจำ
ด้านบริษัท
บริษัทควรพิจารณาว่ารายจ่ายที่จ่ายให้พนักงานเกี่ยวข้องกับการดำเนินกิจการ มีหลักฐานประกอบ และสามารถหักเป็นรายจ่ายทางภาษีได้หรือไม่
การที่เงินได้รับยกเว้นภาษีสำหรับพนักงาน ไม่ได้หมายความว่าบริษัทสามารถหักเป็นรายจ่ายทางภาษีได้โดยอัตโนมัติ

เงินได้ที่ได้รับยกเว้นภาษีต้องมีเอกสารอะไรบ้าง?

เอกสารประกอบขึ้นอยู่กับประเภทของเงินได้ โดยตัวอย่างเอกสารที่ควรเก็บรักษา ได้แก่

  • หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย
  • เอกสารการจ่ายเงินจากนายจ้าง
  • คำสั่งหรือหลักฐานการเดินทางไปปฏิบัติงาน
  • ใบเสร็จรับเงินและหลักฐานค่าใช้จ่าย
  • เอกสารรับเงินค่าสินไหมทดแทน
  • หนังสือรับรองดอกเบี้ยเงินฝากหรือข้อมูลจากธนาคาร

การเก็บเอกสารช่วยให้สามารถตรวจสอบลักษณะเงินได้และใช้ประกอบการชี้แจงเมื่อมีการตรวจสอบภาษี

วิธีตรวจสอบเงินได้ก่อนยื่นภาษีประจำปี

ขั้นตอนที่ 1 รวบรวมเงินได้ทั้งหมด
รวบรวมรายได้จากเงินเดือน ค่าจ้าง ค่าบริการ ดอกเบี้ย และเงินได้อื่นที่ได้รับตลอดปีภาษี
ขั้นตอนที่ 2 จำแนกประเภทเงินได้
ตรวจสอบว่าเงินได้แต่ละรายการเข้าลักษณะเงินได้พึงประเมินประเภทใดตามมาตรา 40
ขั้นตอนที่ 3 ตรวจสอบสิทธิยกเว้นภาษี
พิจารณาว่าเงินได้รายการใดได้รับยกเว้นตามมาตรา 42 หรือกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง
ขั้นตอนที่ 4 ตรวจสอบเงื่อนไขและเอกสาร
ตรวจสอบหลักฐานการรับเงิน ค่าใช้จ่าย และเงื่อนไขเฉพาะของการยกเว้นภาษี
ขั้นตอนที่ 5 คำนวณและยื่นภาษี
นำเงินได้ที่ต้องรวมคำนวณภาษีไปคำนวณตามหลักเกณฑ์ พร้อมใช้สิทธิหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนที่เกี่ยวข้อง

ข้อควรระวังเกี่ยวกับเงินได้ที่ได้รับยกเว้นภาษี

การได้รับเงินที่มีชื่อเรียกตรงกับรายการยกเว้น ไม่ได้หมายความว่าจะได้รับยกเว้นภาษีทุกกรณี
ข้อควรระวังที่สำคัญ ได้แก่

  • ตรวจสอบข้อกฎหมายที่ใช้กับปีภาษีที่ยื่น
  • แยกเงินได้ที่ได้รับยกเว้นออกจากเงินได้ที่ต้องเสียภาษี
  • ไม่ถือว่าค่าเบี้ยเลี้ยงหรือเงินช่วยเหลือทุกประเภทได้รับยกเว้น
  • ตรวจสอบวงเงินและเงื่อนไขของดอกเบี้ยเงินฝาก
  • เก็บเอกสารประกอบสิทธิยกเว้นภาษี
  • ตรวจสอบภาษีของบริษัทและพนักงานแยกจากกัน

สรุป เงินได้ที่ได้รับยกเว้นภาษีมีอะไรบ้าง?

เงินได้ที่ได้รับยกเว้นภาษีมีหลายประเภท เช่น ค่าเบี้ยเลี้ยงเดินทาง ค่าพาหนะ ค่าสินไหมทดแทน ดอกเบี้ยเงินฝากบางประเภท และดอกเบี้ยจากการคืนภาษีอากร โดยข้อยกเว้นสำคัญอยู่ในมาตรา 42 แห่งประมวลรัษฎากร รวมถึงกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง
ผู้มีเงินได้ควรตรวจสอบเงื่อนไขและเอกสารประกอบก่อนยื่นภาษี เพื่อให้การคำนวณภาษีถูกต้องตามหลักเกณฑ์

สำนักงานบัญชี KPCS Accounting ช่วยดูแลบัญชีและภาษีธุรกิจ

สำนักงานบัญชี KPCS Accounting ให้บริการรับทำบัญชีรายเดือน จัดเตรียมเอกสารบัญชี ยื่นภาษี และให้คำปรึกษาด้านบัญชีและภาษีสำหรับบริษัท ห้างหุ้นส่วน และผู้ประกอบการ หากธุรกิจต้องการผู้ดูแลงานบัญชีและภาษีอย่างต่อเนื่อง สามารถศึกษารายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่บริการรับทำบัญชีรายเดือน พร้อมยื่นภาษีของ KPCS Accounting

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับเงินได้ที่ได้รับยกเว้นภาษี (FAQ)

A: โดยหลักไม่ต้องนำเงินได้ส่วนที่ได้รับยกเว้นตามกฎหมายมารวมคำนวณภาษี หากเข้าเงื่อนไขครบถ้วน

A: เงินเดือนทั่วไปเป็นเงินได้ตามมาตรา 40(1) ที่ต้องนำมาคำนวณภาษี เว้นแต่เข้าข้อยกเว้นเฉพาะที่กฎหมายกำหนด

A: อาจได้รับยกเว้นหากเป็นค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติงานจริงและเข้าเงื่อนไขของกฎหมาย

A: ไม่ได้รับยกเว้นโดยอัตโนมัติ ต้องพิจารณาลักษณะการจ่ายและข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

A: อาจได้รับยกเว้นเมื่อดอกเบี้ยรวมไม่เกิน 20,000 บาทต่อปีภาษี และเข้าเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด

A: ต้องพิจารณาดอกเบี้ยรวมตามหลักเกณฑ์ ไม่ใช่แยกวงเงินยกเว้นต่อธนาคาร

A: ค่าสินไหมบางประเภทได้รับยกเว้น แต่ต้องตรวจสอบลักษณะของเงินและเงื่อนไขทางกฎหมาย

A: ไม่ใช่ทุกกรณี ต้องพิจารณาประเภทกรมธรรม์และลักษณะเงินที่ได้รับ

A: โดยทั่วไปไม่ได้รับยกเว้นตามข้อยกเว้นสำหรับเบี้ยประชุมบางประเภทที่ทางราชการจ่าย

A: ดอกเบี้ยที่ได้รับจากการคืนเงินภาษีอากรตามประมวลรัษฎากรได้รับยกเว้นภาษี

A: ควรเก็บเอกสารเพื่อพิสูจน์ลักษณะเงินได้และเงื่อนไขการได้รับยกเว้น โดยเฉพาะค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับการทำงาน

A: ไม่เหมือนกันเสมอไป เพราะการไม่มีภาษีต้องชำระอาจเกิดจากรายได้สุทธิต่ำกว่าเกณฑ์หรือการใช้สิทธิลดหย่อน

A: ต้องพิจารณาความเกี่ยวข้องกับกิจการ หลักฐาน และเงื่อนไขภาษีเงินได้นิติบุคคล

A: ไม่ทั้งหมด ยังมีข้อยกเว้นตามกฎกระทรวง พระราชกฤษฎีกา และกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง

A: การยื่นแบบขึ้นอยู่กับเงินได้อื่นและหน้าที่ตามกฎหมาย ส่วนเงินได้ที่ได้รับยกเว้นต้องพิจารณาข้อกำหนดเฉพาะของรายการนั้น

A: ควรตรวจสอบประเภทเงินได้ หลักฐาน และกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับปีภาษี หรือปรึกษาผู้ให้บริการด้านบัญชีและภาษีก่อนยื่นแบบ

แหล่งอ้างอิงหลัก

กรมสรรพากร — ประมวลรัษฎากร มาตรา 42 ว่าด้วยเงินได้พึงประเมินที่ได้รับยกเว้นภาษี
กรมสรรพากร — กฎกระทรวง ฉบับที่ 126 (พ.ศ. 2509) และที่แก้ไขเพิ่มเติม
กรมสรรพากร — เอกสารคำอธิบายเงินได้พึงประเมินที่ได้รับยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา
กรมสรรพากร — หลักเกณฑ์การยกเว้นภาษีดอกเบี้ยเงินฝากออมทรัพย์

ปรึกษาทีมงาน KPCS Accounting

แจ้งบริการที่ต้องการหรือข้อมูลเบื้องต้นของกิจการ ทีมงานจะติดต่อกลับเพื่อแนะนำบริการและประเมินขอบเขตงานที่เหมาะสม