เงินได้ที่ได้รับยกเว้นภาษีมีอะไรบ้าง? สรุปมาตรา 42 พร้อมตัวอย่าง
ทำความเข้าใจเงินได้ที่ไม่ต้องนำมารวมคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ตามมาตรา 42 แห่งประมวลรัษฎากร พร้อมตัวอย่างเงินได้ที่ได้รับยกเว้น เงื่อนไขสำคัญ และข้อควรระวังสำหรับพนักงานและผู้ประกอบการ
เงินได้ที่ได้รับยกเว้นภาษี คืออะไร?
เงินได้ที่ได้รับยกเว้นภาษี คือ เงินได้ที่กฎหมายกำหนดให้ไม่ต้องนำมารวมคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาเมื่อเข้าเงื่อนไข เช่น ค่าเบี้ยเลี้ยงเดินทางเพื่อปฏิบัติงาน ค่าสินไหมทดแทนบางประเภท และดอกเบี้ยเงินฝากที่ได้รับสิทธิยกเว้น โดยข้อยกเว้นสำคัญอยู่ในมาตรา 42 แห่งประมวลรัษฎากร รวมถึงกฎหมายลำดับรองที่เกี่ยวข้อง
เงินได้ที่ได้รับยกเว้นภาษีมีอะไรบ้าง?
เงินได้ที่ได้รับยกเว้นภาษีมีหลายประเภท โดยแต่ละประเภทมีเงื่อนไขแตกต่างกัน ตัวอย่างที่สำคัญ ได้แก่
1. ค่าเบี้ยเลี้ยงและค่าพาหนะในการปฏิบัติงาน
ค่าใช้จ่ายที่ลูกจ้างหรือผู้ปฏิบัติงานจ่ายไปโดยสุจริตตามความจำเป็นในการทำงาน อาจได้รับยกเว้นภาษีตามมาตรา 42(1) หากเข้าเงื่อนไขตามกฎหมาย
ตัวอย่างเช่น พนักงานเดินทางไปพบลูกค้าต่างจังหวัดและได้รับเงินคืนเป็นค่าเดินทางที่เกิดขึ้นจริง
2. ค่าพาหนะและเบี้ยเลี้ยงตามอัตราที่รัฐบาลกำหนด
ค่าพาหนะและเบี้ยเลี้ยงเดินทางที่เข้าเงื่อนไขตามอัตราและหลักเกณฑ์ที่รัฐบาลกำหนด อาจได้รับยกเว้นตามมาตรา 42(2)
3. ค่าเดินทางเข้ารับงานครั้งแรกหรือกลับถิ่นเดิม
เงินค่าเดินทางที่นายจ้างจ่ายให้ลูกจ้างสำหรับการเดินทางจากต่างถิ่นเข้ารับงานครั้งแรก หรือกลับถิ่นเดิมเมื่อสิ้นสุดการจ้าง อาจได้รับยกเว้นตามมาตรา 42(3) โดยต้องเป็นไปตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด
4. เงินเพิ่มพิเศษและค่าเช่าบ้านบางประเภทของเจ้าหน้าที่รัฐ
เงินเพิ่มพิเศษประจำตำแหน่ง ค่าเช่าบ้าน หรือประโยชน์จากที่พักสำหรับเจ้าหน้าที่สถานทูตหรือสถานกงสุลไทยในต่างประเทศตามที่กฎหมายกำหนด
5. เงินได้จากการจำหน่ายอากรแสตมป์บางประเภท
เงินได้จากการขายหรือส่วนลดจากการซื้ออากรแสตมป์หรือแสตมป์ไปรษณียากรของรัฐบาลตามลักษณะที่กฎหมายกำหนด
6. เบี้ยประชุมและค่าตอบแทนจากราชการบางประเภท
เบี้ยประชุมกรรมาธิการหรือกรรมการ รวมถึงค่าสอนและค่าสอบที่หน่วยงานราชการหรือสถานศึกษาของทางราชการจ่ายตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด
7. ดอกเบี้ยเงินฝากบางประเภท
ดอกเบี้ยจากสลากออมสินและเงินฝากบางประเภทได้รับยกเว้นภาษีตามกฎหมาย
สำหรับดอกเบี้ยเงินฝากออมทรัพย์ของธนาคารในประเทศไทย อาจได้รับยกเว้นเมื่อดอกเบี้ยรวมไม่เกิน 20,000 บาทต่อปีภาษี และเข้าเงื่อนไขที่กำหนด
8. ค่าสินไหมทดแทนและเงินประกันภัยบางกรณี
ค่าสินไหมทดแทนเพื่อละเมิด เงินจากการประกันภัย และเงินฌาปนกิจสงเคราะห์บางประเภทได้รับยกเว้นตามมาตรา 42(13) โดยต้องพิจารณาลักษณะของเงินที่ได้รับ
9. เงินได้จากสลากบำรุงกาชาดไทย
เงินรางวัลหรือเงินได้จากการจำหน่ายสลากบำรุงกาชาดไทยตามประเภทและเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด
10. ดอกเบี้ยจากการคืนภาษีอากร
ดอกเบี้ยที่ได้รับจากการคืนเงินภาษีอากรตามประมวลรัษฎากรได้รับยกเว้นตามมาตรา 42(16)
11. เงินได้จากการจำหน่ายสลากกินแบ่งรัฐบาล
เงินได้จากการจำหน่ายหรือส่วนลดจากการจำหน่ายสลากกินแบ่งของรัฐบาลตามที่กฎหมายกำหนด ซึ่งต้องแยกจากเงินรางวัลของผู้ซื้อสลาก
รายการข้างต้นเป็นตัวอย่างสำคัญ ไม่ใช่ข้อยกเว้นทั้งหมด และการได้รับยกเว้นต้องพิจารณาข้อกฎหมายที่ใช้กับปีภาษีนั้นด้วย
ตารางสรุปเงินได้ที่ได้รับยกเว้นภาษี
ประเภทเงินได้ | ตัวอย่าง | เงื่อนไขสำคัญ |
ค่าเบี้ยเลี้ยงเดินทาง | เดินทางไปทำงานต่างจังหวัด | ต้องเข้าเงื่อนไขการปฏิบัติงาน |
ค่าเดินทางเข้ารับงาน | เดินทางจากต่างถิ่น | ต้องเป็นกรณีที่กฎหมายกำหนด |
เบี้ยประชุมบางประเภท | เบี้ยประชุมจากราชการ | ต้องเป็นการจ่ายที่เข้าเกณฑ์ |
ดอกเบี้ยออมทรัพย์ | ดอกเบี้ยเงินฝากธนาคาร | รวมไม่เกิน 20,000 บาทและเข้าเงื่อนไข |
ค่าสินไหมทดแทน | เงินชดเชยความเสียหาย | ต้องพิจารณาลักษณะเงิน |
ดอกเบี้ยคืนภาษี | ดอกเบี้ยจากกรมสรรพากร | เป็นการคืนภาษีตามกฎหมาย |
ความรู้จากประสบการณ์ที่นำมาใช้กับทุกบทความ
ด้วยประสบการณ์ด้านบัญชีและภาษีมากกว่า 30 ปี KPCS Accounting นำความเข้าใจจากการดูแลธุรกิจจริงมาถ่ายทอดเป็นบทความด้านบัญชี ภาษี กฎหมายธุรกิจ
และเรื่องสำคัญสำหรับผู้ประกอบการเนื้อหาถูกจัดทำให้เข้าใจง่าย และเชื่อมโยงกับสถานการณ์ที่ผู้ประกอบการพบในการดำเนินธุรกิจ
เพื่อช่วยให้สามารถนำข้อมูลไปใช้ประกอบการตัดสินใจและเตรียมความพร้อมได้อย่างเหมาะสม
เงินได้ยกเว้นภาษี ต่างจากค่าลดหย่อนภาษีอย่างไร?
เงินได้ที่ได้รับยกเว้นภาษีและค่าลดหย่อนภาษีมีผลต่อการคำนวณภาษีแตกต่างกัน
เงินได้ที่ได้รับยกเว้นภาษี คือ เงินได้ที่กฎหมายกำหนดให้ไม่ต้องนำมารวมคำนวณภาษีเมื่อเข้าเงื่อนไข เช่น ค่าเบี้ยเลี้ยงเดินทางที่ได้รับยกเว้นตามกฎหมาย
ค่าลดหย่อนภาษี คือ สิทธิที่นำไปหักลดหย่อนในการคำนวณเงินได้สุทธิตามหลักเกณฑ์ เช่น ค่าลดหย่อนส่วนตัวและค่าลดหย่อนอื่นที่กฎหมายอนุญาต
ประเด็น | เงินได้ยกเว้นภาษี | ค่าลดหย่อนภาษี |
ความหมาย | เงินได้ที่ไม่ต้องรวมคำนวณภาษี | สิทธิหักลดหย่อนตามกฎหมาย |
ขั้นตอน | พิจารณาก่อนรวมเงินได้ที่ต้องเสียภาษี | หักตามขั้นตอนคำนวณเงินได้สุทธิ |
ตัวอย่าง | ค่าเบี้ยเลี้ยงที่เข้าเกณฑ์ยกเว้น | ค่าลดหย่อนส่วนตัว |
เงื่อนไข | ขึ้นอยู่กับประเภทเงินได้ | ขึ้นอยู่กับสิทธิลดหย่อน |
เงินได้ที่ได้รับยกเว้นภาษีเกี่ยวข้องกับบริษัทและพนักงานอย่างไร?
สำหรับบริษัท การจ่ายเงินให้พนักงานอาจมีผลทั้งต่อภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาของพนักงานและภาษีเงินได้นิติบุคคลของกิจการ
ด้านพนักงาน
พนักงานควรตรวจสอบว่าเงินที่ได้รับเป็นค่าตอบแทนจากการทำงาน หรือเป็นเงินได้ที่ได้รับยกเว้นภาษีตามเงื่อนไขของกฎหมาย
ตัวอย่างเช่น เงินค่าเดินทางเพื่อปฏิบัติงานจริงอาจมีหลักเกณฑ์ต่างจากเงินช่วยเหลือค่าเดินทางที่นายจ้างจ่ายเป็นประจำ
ด้านบริษัท
บริษัทควรพิจารณาว่ารายจ่ายที่จ่ายให้พนักงานเกี่ยวข้องกับการดำเนินกิจการ มีหลักฐานประกอบ และสามารถหักเป็นรายจ่ายทางภาษีได้หรือไม่
การที่เงินได้รับยกเว้นภาษีสำหรับพนักงาน ไม่ได้หมายความว่าบริษัทสามารถหักเป็นรายจ่ายทางภาษีได้โดยอัตโนมัติ
เงินได้ที่ได้รับยกเว้นภาษีต้องมีเอกสารอะไรบ้าง?
เอกสารประกอบขึ้นอยู่กับประเภทของเงินได้ โดยตัวอย่างเอกสารที่ควรเก็บรักษา ได้แก่
- หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย
- เอกสารการจ่ายเงินจากนายจ้าง
- คำสั่งหรือหลักฐานการเดินทางไปปฏิบัติงาน
- ใบเสร็จรับเงินและหลักฐานค่าใช้จ่าย
- เอกสารรับเงินค่าสินไหมทดแทน
- หนังสือรับรองดอกเบี้ยเงินฝากหรือข้อมูลจากธนาคาร
การเก็บเอกสารช่วยให้สามารถตรวจสอบลักษณะเงินได้และใช้ประกอบการชี้แจงเมื่อมีการตรวจสอบภาษี
วิธีตรวจสอบเงินได้ก่อนยื่นภาษีประจำปี
ขั้นตอนที่ 1 รวบรวมเงินได้ทั้งหมด
รวบรวมรายได้จากเงินเดือน ค่าจ้าง ค่าบริการ ดอกเบี้ย และเงินได้อื่นที่ได้รับตลอดปีภาษี
ขั้นตอนที่ 2 จำแนกประเภทเงินได้
ตรวจสอบว่าเงินได้แต่ละรายการเข้าลักษณะเงินได้พึงประเมินประเภทใดตามมาตรา 40
ขั้นตอนที่ 3 ตรวจสอบสิทธิยกเว้นภาษี
พิจารณาว่าเงินได้รายการใดได้รับยกเว้นตามมาตรา 42 หรือกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง
ขั้นตอนที่ 4 ตรวจสอบเงื่อนไขและเอกสาร
ตรวจสอบหลักฐานการรับเงิน ค่าใช้จ่าย และเงื่อนไขเฉพาะของการยกเว้นภาษี
ขั้นตอนที่ 5 คำนวณและยื่นภาษี
นำเงินได้ที่ต้องรวมคำนวณภาษีไปคำนวณตามหลักเกณฑ์ พร้อมใช้สิทธิหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนที่เกี่ยวข้อง
ข้อควรระวังเกี่ยวกับเงินได้ที่ได้รับยกเว้นภาษี
การได้รับเงินที่มีชื่อเรียกตรงกับรายการยกเว้น ไม่ได้หมายความว่าจะได้รับยกเว้นภาษีทุกกรณี
ข้อควรระวังที่สำคัญ ได้แก่
- ตรวจสอบข้อกฎหมายที่ใช้กับปีภาษีที่ยื่น
- แยกเงินได้ที่ได้รับยกเว้นออกจากเงินได้ที่ต้องเสียภาษี
- ไม่ถือว่าค่าเบี้ยเลี้ยงหรือเงินช่วยเหลือทุกประเภทได้รับยกเว้น
- ตรวจสอบวงเงินและเงื่อนไขของดอกเบี้ยเงินฝาก
- เก็บเอกสารประกอบสิทธิยกเว้นภาษี
- ตรวจสอบภาษีของบริษัทและพนักงานแยกจากกัน
สรุป เงินได้ที่ได้รับยกเว้นภาษีมีอะไรบ้าง?
เงินได้ที่ได้รับยกเว้นภาษีมีหลายประเภท เช่น ค่าเบี้ยเลี้ยงเดินทาง ค่าพาหนะ ค่าสินไหมทดแทน ดอกเบี้ยเงินฝากบางประเภท และดอกเบี้ยจากการคืนภาษีอากร โดยข้อยกเว้นสำคัญอยู่ในมาตรา 42 แห่งประมวลรัษฎากร รวมถึงกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง
ผู้มีเงินได้ควรตรวจสอบเงื่อนไขและเอกสารประกอบก่อนยื่นภาษี เพื่อให้การคำนวณภาษีถูกต้องตามหลักเกณฑ์
สำนักงานบัญชี KPCS Accounting ช่วยดูแลบัญชีและภาษีธุรกิจ
สำนักงานบัญชี KPCS Accounting ให้บริการรับทำบัญชีรายเดือน จัดเตรียมเอกสารบัญชี ยื่นภาษี และให้คำปรึกษาด้านบัญชีและภาษีสำหรับบริษัท ห้างหุ้นส่วน และผู้ประกอบการ หากธุรกิจต้องการผู้ดูแลงานบัญชีและภาษีอย่างต่อเนื่อง สามารถศึกษารายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่บริการรับทำบัญชีรายเดือน พร้อมยื่นภาษีของ KPCS Accounting
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับเงินได้ที่ได้รับยกเว้นภาษี (FAQ)
แหล่งอ้างอิงหลัก
กรมสรรพากร — ประมวลรัษฎากร มาตรา 42 ว่าด้วยเงินได้พึงประเมินที่ได้รับยกเว้นภาษี
กรมสรรพากร — กฎกระทรวง ฉบับที่ 126 (พ.ศ. 2509) และที่แก้ไขเพิ่มเติม
กรมสรรพากร — เอกสารคำอธิบายเงินได้พึงประเมินที่ได้รับยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา
กรมสรรพากร — หลักเกณฑ์การยกเว้นภาษีดอกเบี้ยเงินฝากออมทรัพย์
ปรึกษาทีมงาน KPCS Accounting
แจ้งบริการที่ต้องการหรือข้อมูลเบื้องต้นของกิจการ ทีมงานจะติดต่อกลับเพื่อแนะนำบริการและประเมินขอบเขตงานที่เหมาะสม
